Stori Eva: Gwneud penderfyniadau

Haf blwyddyn dwetha, roeddwn i a’r tîm gymnasteg yn paratoi ar gyfer cystadleuaeth fawr. Ro’n ni i gyd yn ymarfer yn galed iawn ac roedd yn rhaid i ni godi arian i gael mynd i Gaerdydd i gystadlu.

Ro’n i wedi addo y bydden i’n pacio bagiau siopa gyda’r tîm i gyd, i godi arian ar gyfer y trip.

Ond y bore ‘ny, ges i text gan cariad fi i ddweud bo’ hi, a lot o’n ffrindiau, ar y traeth, ac a oeddwn i moyn mynd lawr ‘na gyda nhw? Oedd hynna'n swnio'n lot mwy o sbort na bod mewn tu fewn ar ddiwrnod braf yn pacio bagiau siopa.

Bydde’r tîm a'r athrawes yn iawn hebdda i, yn bydden nhw?

Wnes i roi fy ffôn ar mute ac es i i'r traeth. O’dd y diwrnod yn lot o sbort. Ond wedyn, pan nes i edrych ar fy ffôn, oedd gyda fi lot fawr o texts gan y tîm, yn gofyn ble o’n i ac os o’n i’n iawn. Wedes i bo fi’n iawn, jyst bo fi wedi dewis mynd mas yn lle.

Ges i text nol gan fy ffrind gorau ar y tîm. Dwedodd hi bo pawb wedi bod yn poeni amdana i – a bo nhw heb gyrraedd y targed codi arian oherwydd be wnes i.

Oedd na risg na fydden ni’n gallu mynd i Gaerdydd. O’n i mor grac da’n hunan. O’n ni i gyd wedi gweithio mor galed yn ymarfer a nawr o’n i wedi gadael pawb lawr.

Mae’n hawdd mynd i'r traeth unrhyw bryd, ond dydy cyfle i fynd i Gaerdydd gyda’r gymnasteg ddim yn digwydd yn aml. Pam na nes i ddim meddwl am hynna? O’n i'n teimlo'n euog iawn.

O’n i’n anadlu mor gloi. Do’n i ddim yn gwbod beth i neud.

Nes i ffonio cariad fi a gweud wrthi beth oedd wedi digwydd. Dwedodd hi y byddai'r tîm yn gorfod anghofio am y peth. Allen nhw ddim disgwyl i fi roi lan pob penwythnos!

Ond oeddwn i'n gwybod mai fi oedd ar fai. Yn y sesiwn nesa, nes i siarad gyda’r athrawes. Nethon ni gytuno y dylen i ymddiheuro i'r tîm. O’n i’n eitha nerfus, ond nes i ddweud sori wrth bawb. Doedd e ddim yn hawdd.

Fi dal yn cofio'r ffordd oedden nhw’n edrych arna i – roedd rhai ohonyn nhw'n grac iawn da fi.

Ond wedyn, wnes i ddweud bod gyda fi syniad i neud taith gerdded i godi arian i drio cyrraedd y targed. Oedd pawb yn meddwl bod hynna’n beth da i wneud.

Da’th cariad fi gyda fi – oedd y daith gerdded yn anodd, ond nethon ni lwyddo i godi’r arian oedd ei angen.

O’n i’n falch iawn bo fi wedi llwyddo i sortio pethe mas, ond fi’n flin bo fi wedi siomi pawb ar y dechrau.

Nawr, cyn neud penderfyniad, fi’n stopio ac yn meddwl sut galle fe effeithio ar bobl eraill - a fi’n hunan.

Dyw e ddim bo fi’n berffaith nawr, ond pan fi’n neud rhywbeth o’i le, fi’n trio dysgu o hynny. Fi’n cymryd cyfrifoldeb am be fi di neud a trio gwneud pethau’n well os galla i.

O ddewis beth i gael i ginio i ddewis pynciau TGAU, yr hynaf a’r mwyaf annibynnol yr ydyn ni’n mynd, y mwyaf o benderfyniadau yr ydyn ni angen eu gwneud.

Ond mae gwneud y penderfyniadau cywir yn gallu bod yn heriol.

Mae gwyddonwyr wedi darganfod fod llabed blaen ein ymennydd – y rhan sy’n gyfrifol am wneud penderfyniadau ac emosiynau – yn dal i ddatblygu nes ein bod yng nghanol ein ugeiniau.

Mae hyn yn golygu, pan ydyn ni’n ein harddegau rydyn ni’n dueddol o wneud penderfyniadau sydyn ac yn fwy tebygol o gymryd risg.

Pan mae eraill yn ein gwthio i wneud rhywbeth, pwysau gan ffrindiau er engrhaifft, mae hynny’n gallu dylanwadu’n fawr ar ein penderfyniadau hefyd. Ond mae gwneud penderfyniadau yn sgil y gallwn ni ei ddatblygu.

Dyma bedwar awgrym da i dy helpu pan mae’n rhaid i ti wneud penderfyniadau.

Yn gyntaf: Paid â chynhyrfu.
Dydyn ni ddim bob tro’n gallu meddwl yn glir pan o dan bwysau neu’n cael ein llethu. Cymra eiliad i dy hun a phaid â chynhyrfu. Cysidra beth fydd canlyniadau dy benderfyniad. Sylwa sut rwyt ti’n teimlo am bob opsiwn a cheisia feddwl sut fyddi di’n teimlo wedyn. Weithiau, mae penderfyniadau sy’n gwneud i ni deimlo’n dda yn y foment yn gallu gwneud i ni deimlo’n ddrwg yn y dyfodol.

Yn ail: Perchnoga dy benderfyniadau.
Rydan ni eisiau ffitio i mewn, dyna pam y gall pwysau gan ffrindiau fod mor bwerus. Felly mae’n bwysig i ti gwestiynu os wyt ti yn gwneud rhywbeth oherwydd bod eraill yn disgwyl i ti ei wneud, neu wyt ti’n gwneud beth sydd orau i ti.

Nesaf: Trafod.
Mae trafod dy benbleth gyda rhywun ti’n ymddiried ynddo yn gallu dy helpu i roi dy feddwl mewn trefn. Mae’n bosib y gallan nhw gynnig cyngor neu olwg newydd ar bethau.

Yn olaf: Gwna restr.
Mae ysgrifennu dy feddyliau i lawr yn rhoi rhywfaint o seibiant i dy ben o’r holl jyglo opsiynau. Mae rhestr o be sydd o blaid ac yn erbyn yn gallu dangos yn glir beth yw’r canlyniadau, sy’n ei gwneud hi’n haws i ti weld os yw’n benderfyniad da ai peidio.

Mae’r holl dechnegau yma yn gallu ein helpu gyda phenderfyniadau unigol. Mae eu ymarfer dros amser yn gwella ein sgiliau i wneud penderfyniadau.

Wrth gwrs, does dim gwadu nad ydan ni i gyd yn gwneud penderfyniadau gwael weithiau. Ond os allwn ni adnabod pryd wnaethon ni’r camgymeriad gallwn ddysgu o hynny ar gyfer y tro nesaf.