Moja kwa moja, Aliyehukumiwa kwa kuchomwa sindano ya kifo, Christa Pike aamka na kuzungumza

Moja kwa moja

Na Lizzy Masinga

1. Saa 1 iliyopitaMashambulizi makali ya kijeshi ya Israel dhidi ya Gaza baada ya shambulizi la 7 Oktoba

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Kufuatia shambulizi la Hamas la tarehe 7 Oktoba 2023, Israel ilianzisha operesheni kubwa ya kijeshi katika Ukanda wa Gaza, hatua iliyosababisha zaidi ya watu milioni moja kuhama makazi yao na vifo vya makumi ya maelfu ya watu.

   Kwa mujibu wa Wizara ya Afya ya Gaza inayosimamiwa na Hamas, takribani watu 74,200 wameuawa katika mashambulizi ya Israel tangu kuanza kwa vita hivyo.

   Ofisi ya Umoja wa Mataifa ya Kuratibu Masuala ya Kibinadamu (OCHA) inasema mahitaji ya kibinadamu katika Gaza bado ni makubwa sana, huku watu wengi wakikabiliwa na uhaba wa maji safi, chakula na dawa.

   Umoja wa Mataifa pia unakadiria kuwa karibu asilimia 80 ya majengo yote katika Gaza yameharibiwa au kuathiriwa na vita kati ya Israel na Hamas.

   Zaidi ya watu milioni 1.9, sawa na karibu asilimia 90 ya wakazi wa Gaza, wamekoseshwa makazi, wengi wao wakihama mara kadhaa. Kati yao, takribani milioni 1.2 kwa sasa wanaishi katika mahema au makazi ya muda.

   Mwaka jana, jumuiya kubwa zaidi duniani ya wataalamu wa tafiti za mauaji ya kimbari ilitangaza kuwa Israel ilikuwa ikifanya mauaji ya kimbari huko Gaza. Israel imekuwa ikikanusha madai hayo mara kwa mara, ikisema operesheni zake za kijeshi ni sehemu ya haki yake ya kujilinda dhidi ya mashambulizi ya Hamas.

   Ingawa makubaliano ya kusitisha mapigano yalianza kutekelezwa Oktoba mwaka jana, mashambulizi ya anga ya Israel na operesheni katika maeneo yenye wakazi wengi yameripotiwa kuendelea katika baadhi ya sehemu za Gaza.

   Unaweza kusoma;

   'Mtoto wangu mpendwa alifariki kwa njaa'

   'Niko radhi kufa kupata mfuko mmoja wa unga'

   Jinsi njaa inavyotumika kama silaha ya vita duniani

2. Saa 1 iliyopitaMji wa Toyama, Japan watuhumiwa kupandisha takwimu za sensa huku idadi ya watu ikiendelea kupungua

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Mamlaka za Japan zinafanya uchunguzi dhidi ya maafisa wa jiji la Toyama katika eneo la kati la nchi hiyo kufuatia madai kwamba waliongeza kwa makusudi idadi ya wakazi katika sensa ya hivi karibuni.

   Polisi walivamia ofisi za jiji la Toyama siku ya Jumamosi baada ya serikali kuu kuwasilisha malalamiko ya jinai, ikiwatuhumu maafisa hao kwa kuongeza kwa uongo zaidi ya watu 2,000 kwenye takwimu rasmi za sensa.

   Sensa hutumika kuhesabu kiwango cha fedha zinazotolewa na serikali kuu kwa serikali za mitaa. Kulingana na makadirio ya jiji hilo, Toyama huenda ilipokea yen milioni 60 (takribani dola 378,000 za Marekani) zaidi ya kiwango ilichostahili kutokana na taarifa hizo zisizo sahihi.

   Japan kwa sasa inakabiliwa na changamoto ya kupungua kwa idadi ya watu pamoja na ongezeko la kasi la wazee. Mwaka jana, idadi ya wakazi ilipungua katika majimbo 45 kati ya 47 ya nchi hiyo, huku kiwango cha kupungua kikiongezeka.

   Takribani watu watatu kati ya kila 10 nchini humo wana umri wa miaka 65 au zaidi.

   Kwa mujibu wa Wizara ya Mambo ya Ndani ya Japan, idadi halisi ya wakazi wa Toyama mwaka jana ilikuwa 399,197, ikilinganishwa na takwimu ya 402,133 iliyotangazwa mwezi Mei na ambayo inadaiwa kuongezwa kimakosa.

   Uchunguzi wa awali unaonesha kuwa baadhi ya maafisa waliongeza zaidi ya wakazi 2,000 kwa kubadilisha rekodi za kaya ambazo wahesabu watu walikuwa wamezitambua kuwa hazina wakazi.

   Meya wa Toyama, Hirohisa Fujii, amesema serikali ya jiji itashirikiana kikamilifu na uchunguzi huo, lakini amekanusha kwamba viongozi wa ngazi za juu walitoa maagizo ya kuongeza idadi ya watu katika sensa hiyo.

   Unaweza kusoma:

   Kwa nini watu hawataki kupata watoto nchini Japani?

   Japan, nchi ambayo nepi nyingi za watu wazima zinanunuliwa kuliko nepi za watoto

   Siri ya wanawake wa Japan kuishi umri mrefu wa hadi miaka 100

3. Saa 2 zilizopitaRonaldo tayari ‘kuadhibiwa’ na Ureno lakini hajastaafu soka la kimataifa

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Nahodha wa Ureno, Cristiano Ronaldo, amesema yuko tayari kuwajibika kwa kuondoka kambini mwa timu ya taifa, lakini amemtuhumu kocha mkuu Jorge Jesus kwa kuvunja ahadi aliyompa mara mbili.

   Mchezaji huyo mwenye umri wa miaka 41 aliondoka kambini wiki iliyopita baada ya kutochezeshwa katika mchezo dhidi ya Norway na baadaye kufahamishwa kuwa hangeanza katika mechi dhidi ya Denmark kwenye Nations League.

   Katika taarifa ndefu aliyotoa, Ronaldo alikiri kuwa hatua yake ilikuwa na matokeo na kusema yuko tayari kukubali adhabu yoyote itakayoamuliwa na Shirikisho la Soka la Ureno.

   "Shirikisho la Soka la Ureno lazima litathmini matokeo ya matendo yangu na kuniadhibu. Ninaamini adhabu hiyo haipaswi kupunguzwa," alisema.

   Hata hivyo, mshambuliaji huyo wa Al-Nassr alisema alihisi kusalitiwa baada ya kocha Jesus kushindwa kutimiza ahadi ya kumchezesha dhidi ya Norway, jambo alilolitaja kuwa "uvunjifu mkubwa wa imani".

   Licha ya sakata hilo, Ronaldo amesisitiza kuwa hana mpango wa kustaafu soka la kimataifa. Mfungaji huyo wa mabao 146 katika mechi 234 za Ureno amesema bado anatamani kuendelea kuitumikia nchi yake ikiwa ataendelea kuwa fiti na kufanya vizuri klabuni.

   "Baada ya kipindi changu cha kusimamishwa kumalizika, nitakuwa tayari, kama nilivyokuwa siku zote, kushindana na kushinda na timu yetu ya taifa."

   Kauli hiyo imekuja siku chache baada ya Jesus kusisitiza kuwa hakuna mgogoro kati yake na Ronaldo na kwamba mlango bado uko wazi kwa nyota huyo kuendelea kuichezea Ureno.

   Maelezo zaidi:

   Je, Ureno imeanza kuchoshwa na Ronaldo?

   'Nadhani mimi ni mchezaji niliyekamilika zaidi kuwahi kutokea' - Ronaldo

4. Saa 2 zilizopitaWaisraeli wakumbuka mashambulizi ya Oktoba 7, miaka mitatu baadaye

   

   Chanzo cha picha, EPA/Shutterstock

   Israel leo inaadhimisha miaka mitatu tangu mashambulizi ya Hamas ya tarehe 7 Oktoba 2023, ambapo takribani watu 1,200 waliuawa na wengine 251 kutekwa nyara.

   Israel ilijibu mashambulizi hayo, yaliyoelezwa kuwa mabaya zaidi dhidi ya Wayahudi tangu Vita vya Pili vya Dunia na mauaji ya Holocaust, kwa kuanzisha operesheni kubwa ya kijeshi katika Ukanda wa Gaza.

   Kwa mujibu wa Wizara ya Afya ya Gaza inayosimamiwa na Hamas, zaidi ya Wapalestina 74,200 wameuawa katika vita hivyo.

   Hamas na Israel zilifikia makubaliano ya kusitisha vita mwezi Oktoba mwaka jana chini ya mpango wa amani wa vipengele 20 uliopendekezwa na Rais wa Marekani, Donald Trump. Makubaliano hayo yalijumuisha kusitishwa kwa operesheni zote za kijeshi na kuachiliwa kwa mateka waliokuwa wamebaki mikononi mwa Hamas.

   Hata hivyo, Wizara ya Afya ya Gaza inasema kuwa zaidi ya watu 1,460 wameuawa katika mashambulizi ya Israel tangu kusitishwa kwa mapigano kutangazwe. Kwa upande wake, jeshi la Israel linasema linaendelea kuwafuatilia makamanda wa Hamas na watu wanaowashutumu kuwa magaidi.

   Matukio mbalimbali ya kumbukumbu yamepangwa kote nchini Israel kuwakumbuka waathirika wa mashambulizi ya 7 Oktoba. Miongoni mwa maeneo muhimu ya kumbukumbu ni eneo la tamasha la muziki la Nova, ambapo mamia ya watu waliuawa au kutekwa nyara wakati wa mashambulizi hayo.

   Maadhimisho hayo yanafanyika huku athari za vita hivyo zikiendelea kuonekana kwa pande zote mbili, na huku juhudi za kidiplomasia za kudumisha usitishaji wa mapigano zikikabiliwa na changamoto mbalimbali katika ukanda huo.

   Unaweza kusoma;

   Je, tunajua nini kuhusu shambulio la Israel dhidi ya ujumbe wa Hamas nchini Qatar?

   Jinsi Hamas walivyounda jeshi la kushambulia Israel tarehe 7 Oktoba

   Mashambulizi ya Hamas Israel:Waathiriwa wa kimataifa wa shambulio dhidi ya Israel

5. Saa 2 zilizopitaAskofu wa zamani wa Australia afungwa jela kwa kuwanyanyasa kingono vijana

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Askofu wa zamani wa Kanisa Katoliki nchini Australia, Christopher Saunders, amehukumiwa kifungo cha miaka sita na nusu jela kwa kuwanyanyasa kingono vijana wawili wa jamii ya Waaborijino wakati alipokuwa kiongozi wa kidini.

   Saunders, ambaye alijiuzulu wadhifa wake wa Askofu wa Broome mwaka 2020 baada ya kuibuka kwa tuhuma hizo, alipatikana na hatia mwezi Agosti kwa kosa moja la ubakaji na makosa 12 ya shambulio la aibu.

   Mzee huyo mwenye umri wa miaka 76 alihukumiwa Jumatano kifungo cha miaka sita na nusu gerezani, lakini atakuwa na haki ya kuomba kuachiliwa kwa masharti mwezi Februari 2031.

   Anatajwa kuwa mmoja wa viongozi wa ngazi za juu zaidi wa Kanisa Katoliki duniani kuwahi kufikishwa mahakamani kwa makosa ya unyanyasaji wa kingono.

   Mahakama katika jimbo la Western Australia ilielezwa katika ushahidi kwamba Saunders aliwakaribia na kuwajengea utegemezi vijana hao kwa utaratibu, akiwakaribisha katika mikusanyiko aliyoiita ya “shirts-off”, kuwapatia pombe, na mara nyingi akitumia fedha za kanisa pamoja na mali zinazomilikiwa na kanisa kufanya hivyo.

   Alipatikana na hatia ya kuwabusu na kuwafanyia vitendo vya udhalilishaji wa kingono vijana hao wawili. Katika tukio moja lililotokea kati ya mwaka 2010 na 2019, alihukumiwa kwa kumlazimisha mmoja wao kufanya tendo la ngono kwa njia ya mdomo.

   Mashtaka kadhaa mengine ya unyanyasaji wa kingono dhidi ya watoto yaliondolewa kabla ya kesi kuanza. Pia, majaji walimkuta hana hatia katika mashtaka yaliyohusisha kijana wa tatu.

   Katika taarifa ya athari kwa mwathirika iliyowasilishwa mahakamani, kijana huyo wa tatu alisema amekuwa akipata ugumu mkubwa kuzungumzia yaliyomtokea kutokana na athari za tukio hilo katika maisha yake.

   Unaweza kusoma;

   'Wahamiaji wote wanapaswa kumlipa msafirishaji haramu... lakini wanawake wanalazimika kutoa huduma za ngono'

   Kisa cha mume kumlazimisha mkewe kushiriki ngono na wanaume 120

   Ndani ya 'dhehebu' la Epstein, na simulizi za wanawake aliowanyanyasa kwa miaka mingi

6. Saa 3 zilizopitaTetesi za soka Jumatano: Aston Villa wanataka kumsajili Endrick kwa mkopo

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Aston Villa iko tayari kufanya dili la kumchukua kwa mkopo mshambuliaji wa Brazil, Endrick, mwenye umri wa miaka 20, baada ya kushindwa kumvutia kocha wa Real Madrid, José Mourinho.

   Paris Saint-Germain na Liverpool wana nia ya kumsajili Rayan Cherki kutoka Manchester City, endapo kiungo huyo wa Ufaransa mwenye miaka 23 atawekwa sokoni.

   Beki wa Ajax Mholanzi, Aaron Bouwman, mwenye miaka 19, yuko kwenye orodha ya wachezaji vijana wanaofuatiliwa na Newcastle kabla ya madirisha mawili yajayo ya usajili.

   Arsenal ni miongoni mwa klabu zinazomuwania kwa dhati kiungo mshambuliaji wa Mexico mwenye miaka 17, Gilberto Mora, anayekipiga Club Tijuana.

   Bournemouth haina mpango wa kumuuza kiungo wa England Alex Scott, mwenye miaka 23, katika dirisha la Januari licha ya kuzivutia Chelsea pamoja na Real Madrid.

   Real Madrid imeshamfuatilia Alex Scott takribani mara tatu. Liverpool, Arsenal na AC Milan pia zinatajwa kuwa na shauku naye.

   Beki wa Real Madrid, Antonio Rüdiger, mwenye miaka 33, anaonekana kuelekea kuondoka klabuni hapo mwishoni mwa msimu, huku Real Madrid ikiwa haina mpango wa kumpa mkataba mpya.

   Tottenham itaweka kipaumbele katika kumsajili mshambuliaji katika dirisha la Januari, lakini huenda isitumie kiasi kikubwa cha fedha.

   Real Madrid na Barcelona ziko tayari kumpa mchezaji chipukizi wa Manchester United, JJ Gabriel, mwenye miaka 15, mshahara mkubwa pamoja na bonasi na ada ya kusaini mkataba.

   Bayern Munich bado ina matumaini ya kumsajili JJ Gabriel, lakini haitaki kukubali mshahara wa kiwango cha mamilioni unaodaiwa na upande wa mchezaji huyo.

   Bayern Munich pia inamfuatilia mlinda lango wa Newcastle, Nick Pope, mwenye miaka 34, ambaye mkataba wake unatarajiwa kumalizika msimu ujao.

   Unaweza kusoma;

   Jinsi kampuni kubwa ya viatu vya michezo duniani ilivyopoteza mvuto wake

   Nani walinufaika na mabilioni ya Man City?

   Mmiliki, mfanyabiashara na mchezaji: Messi anavyojiandaa kwa maisha baada ya soka

7. Saa 3 zilizopitaMessi aagwa rasmi Argentina na takwimu za kutukuka

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Lionel Andres Messi ameagwa rasmi kuchezea timu yake ya Taifa la Argentina baada ya kutangaza kustaafu hivi karibuni. Ameagwa usiku wa kuamkia hii leo kwa mchezo maalumu wa kirafiki dhidi ya timu taifa ya Benin uliopigwa jijini Buenos Aires na wenyeji Argentina kushinda kwa magoli 3-0 katika yote yakipatikana kipindi cha pili, huku gwiji huyo na wachezaji wenzake wakibubujikwa machozi mbele ya watazamaji zaidi ya elfu 85 katika dimba la Monumental.

   Messi amepachika goli moja kwa mkwaju wa penati na kutoa pasi mbili zilizozaa magoli mengine yaliyotiwa kimiani na Nicolas Otamendi na Nico Paz. Messi ameichezea timu yake ya Taifa michezo 208 na kufunga magoli 126 na kutoa pasi 67 zilizozaa magoli katika kipindi cha miaka 21. Akiwa Nahodha aliisaidia nchi yake kutwaa kombe la Dunia huko Qatar mwaka 2022.

   Pia alifika fainali mara mbili na kupoteza mbele ya Ujerumani mwaka 2014 na mwaka huu 2026 mbele ya Hispania. Pia alinyakua kombe la Amerika Kusaini, maarufu Copa America mara mbili na medali ya dhahabu ya Olimpiki mwaka 2008.

   Sasa atabakia kuitumikia klabu yake ya Inter Miami ya Marekani baada ya awali kuwika vilivyo na klabu za Barcelona ya Hispania na PSG ya Ufaransa.

   Soma zaidi:

   Mmiliki, mfanyabiashara na mchezaji: Messi anavyojiandaa kwa maisha baada ya soka

   'Nilipunguza kukimbia kwa sababu ya kuvuja mkojo' - Mshindi wa fainali ya Jumuiya ya Madola Naomi Korir

   Nani walinufaika na mabilioni ya Man City?

8. Saa 3 zilizopitaAliyehukumiwa kwa kuchomwa sindano ya kifo, Christa Pike aamka na kuzungumza

   

   Chanzo cha picha, Tennessee Department of Corrections

   Mfungwa wa hukumu ya kifo nchini Marekani, Christa Pike, ambaye alinusurika kuuawa kwa sindano ya sumu wiki iliyopita, sasa ana fahamu na anaweza kuzungumza, kwa mujibu wa mawakili wake.

   Pike, mwenye umri wa miaka 50, anaendelea kupokea matibabu ya dharura hospitalini huku akiwa amefungwa pingu, mawakili wake walisema katika taarifa iliyotolewa Jumanne.

   Pike alihukumiwa adhabu ya kifo baada ya kumuua Colleen Slemmer mwaka 1995. Alinusurika matukio mawili yaliyoshindikana ya kudungwa sindano ya sumu Jumatano iliyopita katika jimbo la Tennessee.

   Baada ya hali yake kuwa mbaya, alikimbizwa hospitalini ambako alibaki bila fahamu kwa siku kadhaa wakati madaktari wakijaribu kuondoa kemikali iliyodungwa mwilini mwake.

   Wataalamu pamoja na timu yake ya wanasheria wanasema kupona kwake ni tukio lisilo la kawaida sana. Inaaminika kwamba Pike ndiye mtu wa kwanza anayejulikana kuishi baada ya kufanyiwa utekelezaji wa hukumu ya kifo kwa njia ya sindano ya sumu.

   Kesi hiyo imezua mjadala mpya kuhusu usalama, uhalali na ufanisi wa matumizi ya sindano za sumu katika utekelezaji wa hukumu za kifo nchini Marekani.

   Mawakili wa Christa Pike wamesema maendeleo yake ya kiafya ni "ya kipekee na ambayo hayajawahi kushuhudiwa katika tiba", na ingawa madaktari bado hawawezi kutoa utabiri wa uhakika kuhusu hali yake ya baadaye, wanatarajia kwamba atahitaji kipindi kirefu cha kupona.

   Deborah Denno, mtaalamu wa masuala ya uhalifu na profesa katika Chuo Kikuu cha Fordham, alisema alishangazwa sana na taarifa kwamba Pike amepata fahamu na anaweza kuzungumza.

   Denno alieleza kuwa kumekuwa na visa saba vingine ambapo wafungwa walinusurika utekelezaji wa hukumu ya kifo uliokuwa umepangwa. Hata hivyo, katika visa hivyo, wahusika wa utekelezaji walishindwa kuingiza dawa au kemikali yoyote kwenye mishipa ya wafungwa hao.

   Kwa mujibu wake, Pike ndiye mtu pekee anayejulikana ambaye kemikali ya sumu ilidungwa mwilini kama sehemu ya mchakato wa utekelezaji wa hukumu ya kifo, lakini hakufa.

   “Walifuata taratibu zote walizopaswa kufuata katika mchakato wa utekelezaji wa hukumu, lakini haikufanya kazi,” alisema Denno. “Hili halijawahi kutokea hapo awali.”

   Kisa hicho kinaendelea kuzua maswali makubwa kuhusu ufanisi, usalama na uhalali wa matumizi ya sindano za sumu katika utekelezaji wa hukumu za kifo nchini Marekani. Wataalamu wa sheria na haki za binadamu wanatarajiwa kufuatilia kwa karibu matokeo ya kesi hiyo, ambayo inaweza kuwa na athari katika mijadala ya baadaye kuhusu adhabu ya kifo.

   Unaweza kusoma;

   'Nimeshuhudia hukumu 500 za kifo lakini sijawahi kuona kama ya Christa Pike'

   'Utekelezaji wa hukumu ya kifo ya Christa Pike uliotibuka: Nini nilitokea na nini kinafuata?"

9. Saa 3 zilizopitaHabari za asubuhi, karibu katika taarifa zetu hii leo