Maxaa soogalooti badan loo xirayaa iyaga oo saaran duullimaadyada gudaha Mareykanka?

Xigashada Sawirka, Courtesy of the family of Claudia Rodríguez
Claudia Carolina Rodriguez Caglianone ayaa 17-kii Luulyo joogtay garoonka diyaaradaha ee Fort Lauderdale ee gobolka Florida, iyadoo doonaysay inay raacdo diyaarad gudaha dalka ah, sida ay horeyba u samayn jirtay.
Haweeneydan u dhalatay dalka Venezuela, oo 28 jir ah, ayaa tiri: "Waxaan joogay iridda laga raaco diyaaradda markii, daqiiqado ka hor inta aanan raacin, ay i joojiyeen saraakiil ka tirsan Hay'adda Socdaalka iyo Kastamka Mareykanka (ICE), iyagoo iga codsaday inaan soo bandhigo dukumeentiyada aqoonsiga."
"Iyagoon ii soo celin dukumeentiyadaydii, waxay sheegeen inay u baahan yihiin inay i weydiiyaan su'aalo ku saabsan kiiskeyga socdaalka," ayay ku tiri wareysi ay siisay BBC Mundo, iyadoo tixraacaysa kiiska socdaalka ee socday tan iyo markii ay codsatay magangelyo sannadkii 2017-kii.
Rodriguez ma aysan raacin diyaaradda. Waxay markaas ka dib muddo ka badan laba toddobaad ku qaadatay xabsiga dadka socdaalka ah lagu hayo, waxaana lagu sii daayay dammaanad maalmo ka hor, iyadoo ay jireen cadaadis dadweyne iyo taageero uga timid xildhibaanadda xisbiga Dimuqraadiga Debbie Wasserman Schultz.
Kiiskeedu waa tusaale waxa ururo dhowr ah iyo qareennada arrimaha socdaalku ay ku tilmaamayaan inay tahay kororka xiritaanka dadka ee garoomada diyaaradaha Mareykanka; kuwaas oo ay ku jiraan dadka ay ka dhaceen fiisayaashoodu balse leh kiisas socdaal oo weli socda, sida codsiyada magangelyada ama degganaanshaha rasmiga ah.

Xigashada Sawirka, Getty Images
Khubaradu waxay arrintan u aaneynayaan heshiis is-afgarad oo dhexmaray Hay'adda Socdaalka iyo Kastamka Mareykanka (ICE) iyo Hay'adda Amniga Gaadiidka (TSA); heshiiskan oo dhaqangalay bishii Maajo 2025 ayaa u oggolaanaya labada hay'adood inay xog wadaagaan.
Iyagoo ka jawaabaya su'aal uga timid BBC Mundo, Hay'adda Socdaalka iyo Kastamka Mareykanka (ICE) ayaa sheegtay: "Ogolaanshaha shaqada ama codsiga weli la sugayo ma siinayaan qofka xaalad sharci oo rasmi ah gudaha Mareykanka."
Kiis magangelyo oo weli socda
Rodriguez ayaa ka soo tagay dalkiisii hooyo, wuxuuna Mareykanka soo galay 25-kii Janaayo 2017 isagoo wata fiisada ardaynimo. Wuxuu sheegay inuu codsaday magangelyo ka hor inta aysan fiisadu dhicin.
Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.
Halkaan kaga soo biir
Dhamaadka xayeysiinta
Ka gudub qaybta waxyaabaha ugu badan la daawaday oo sii wad akhriska
Wuxuu sharraxayaa sababihii ku kalifay inuu dalkiisa ka haajiro: "Dhammaanteen waan ognahay nooca dawladeed ee ay Venezuela lahayd tan iyo markii Hugo Chavez uu madaxweyne noqday sannadkii 1998-kii. Tan iyo markii aan dhashayba, waxaan ku dhex noolaa musuqmaasuqaas. Intaas waxaa dheer, kuma aanan dareemin ammaan deegaankii aan ku sugnaa."
"Waxaan halkan u imid fursadaha ay bixiso Ameerika, waana waddan aan hadda muddo 11 sano ah ku noolaa," ayuu ku nuuxnuuxsaday.
Ka dib markii uu degay gobolka Florida, halkaas oo ay ku nool yihiin qaar ka mid ah qoyskiisa, Rodriguez wuxuu wax ka bartay Jaamacadda St. Thomas ee ku taal Miami Gardens, halkaas oo uu ka qaatay shahaadada koowaad ee jaamacadda (Bachelor's) iyo ka dibna shahaadada sare (Master's) ee maamulka ganacsiga.
Waxay sidoo kale ka mid ahayd kooxda kubadda cagta ee haweenka jaamacadda, iyadoo xitaa gaartay heer ay noqoto kabtanka kooxda.

Xigashada Sawirka, Courtesy of the family of Claudia Rodríguez
Sannadkii 2023-kii, wuxuu helay "heerka ilaalinta ku-meel-gaarka ah" (Temporary Protected Status) — oo ah barnaamij bini'aadamnimo oo uu Congress-ku sameeyay sannadkii 1990-kii, kaas oo u oggolaanaya muwaadiniinta waddamada qaarkood inay si sharci ah ugu noolaadaan oo ay uga shaqeeyaan Mareykanka, inkastoo uusan siinayn degenaansho rasmi ah ama dhalasho.
Barnaamijkan, oo la ballaariyay xilligii uu xilka hayay Madaxweynaha Dimuqraadiga ah Joe Biden, ayaa ahaa mid ay si gaar ah u beegsanaysay maamulka Donald Trump tan iyo bilowgii muddo-xileedkiisa labaad ee Janaayo 2025 iyo ballanqaadkiisa ahaa inuu fulinayo "hawlgalkii ugu ballaarnaa ee dadka soo-galootiga ah dalka looga saarayo taariikhda Mareykanka."
Si kastaba ha ahaatee, haweeneyda da'da yar ee u dhalatay Venezuela ayaa sheegtay in maadaama kiiskeeda magangelyo-doonka uu weli socday, ayna lahayn wax diiwaan dambiyeed ah ama taariikh dambiyeed, aysan waligeed filayn in saraakiisha socdaalka ay joojin doonaan.
"Weligay kuma fikirin in wax sidan oo kale ah ay igu dhici doonaan," ayay qiratay, "inkastoo nasiib-darro, dad badan oo kale si aan caddaalad ahayn loo xiray, ayna ku sugan yihiin xaalad aad uga daran tan aan anigu ku jiro."
Ka dib markii ay siddeed maalmood ku qaadatay xarunta ICE ee Hawlgallada Xiridda iyo Ka-saarista Dadka (Detention and Removal Operations Office) ee Miramar, Rodriguez waxaa loo wareejiyay Xarunta Gaadiidka ee Broward (Broward Transit Center) oo ku taal Koonfurta Florida. Waxaa halkaas lagu hayay sagaal maalmood oo dheeraad ah ka hor inta aan la sii deyn.
Afhayeen u hadlay hay'adda ICE ayaa BBC Mundo uga warramay kiiska haweeneyda reer Venezuela: "Waxay Mareykanka soo gashay 25-kii Janaayo 2017, iyadoo wadata fiiso u oggolaanaysay inay dalka joogto ilaa 24-kii Luulyo 2017. Waxay ku xad-gudubtay sharciyada dalkeenna iyadoo joogtay dalka wixii ka dambeeyay waqtigii loo oggolaaday. Ogolaanshaha shaqada ama codsi weli socda ma siinayaan qofka heer sharci oo rasmi ah gudaha Mareykanka."
Hay'addu waxay xaqiijisay: "Garsoore dhanka socdaalka ah ayaa amar ku bixiyay in Rodriguez Caglianone lagu sii daayo dammaanad, waxaana xabsiga laga sii daayay 3-dii Agoosto."















