Abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya 7/11/2026

Wannan shafi ne da ke kawo muku muhimman abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya na ranar Asabar 7 ga watan Nuwamban 2026.

Tsallake Bidiyo ka ci gaba
  • INEC
  • Atiku
  • Shugaba Tinubu
  • Hoto
  • Hoto
  • Hoto
  • Hoto
  • Hoto
  • Hoto
  • Hoto
  • Ƴar Arewan da ke buga wa Najeriya ƙwallo
  • waya
  • Gwamna Adeleke na Accord
  • Jihohi masu talauci
  • Buba Galadima

Rahoto kai-tsaye

Buhari Fagge, Haruna Kakangi

  1. Iran ta koma hada makamai masu linzami da jiragen sama marasa matuƙa karƙashin kasa

    Mai magana da yawun rundunar kare juyin juya halin Musulunci ta Iran (IRGC) ya bayyana cewa an mayar da layukan kera makamai masu linzami da jiragen sama marasa matuƙa zuwa cibiyoyi da ke ƙarƙashin ƙasa domin tabbatar da cewa ana ci gaba da samar da su ko da a lokutan rikici.

    Brigediya Janar Hossein Mohebi ya bayyana hakan ne yayin wani taron manema labarai, inda ya ce an ɗauki wannan mataki ne domin ƙarfafa ƙarfin samar da makamai a ƙarƙashin yanayi daban-daban. Ya ce, "Mun mayar da layukan samar da makamai masu linzami da jiragen sama marasa matuƙa zuwa biranen ƙarƙashin ƙasa domin samarwa ya ci gaba ba tare da tangarda ba."

    Mohebi ya kuma ce maƙiyan Iran ba su taɓa samun nasarar dakatar da ƙasar daga ƙera makamai masu linzami ba, yana mai bayyana cewa tsarin samar da makaman Iran yana da sassauci kuma zai iya ci gaba da aiki duk da matsin lamba ko hare-hare.

    A cewarsa, dukkan makaman da rundunar Aerospace Force ta IRGC ke amfani da su ana ƙera su ne da ilimi da ƙwarewar cikin gida. Ya ce ba su dogara da shigo da makamai daga ƙasashen waje ba, domin fasahar ƙera makaman tana hannun masana na cikin Iran.

    Amurka da Isra’ila sun sha bayyana cewa daya daga cikin manyan manufofin hare-haren da suka fara tun ƙarshen watan Fabrairu shi ne lalata shirin makamai masu linzami na Iran. Shugaban Amurka Donald Trump ma ya yi iƙirarin sau da dama cewa an yi wa ƙarfin makaman Iran mummunar illa. Sai dai Iran ta ƙaryata wannan ikirari, tana mai cewa ta ƙara yawan samar da makamai, ciki har da makamai masu linzami, a cikin watannin baya-bayan nan.

  2. 'Yan Sanda sun ce mutum 5 sun mutu a harbin bindiga a Krakow

    2

    Hukumar 'yan sandan yankin Małopolska ta ce mutane biyar sun rasa rayukansu bayan wani harin bindiga da ya auku a dandalin Main Market Square na birnin Krakow da ke Poland. Haka kuma, kusan mutane goma sha biyu sun jikkata, ciki har da jami'an 'yan sanda.

    A wata sanarwa da ta wallafa a shafin X, hukumar ta ce lamarin ya faru da misalin ƙarfe 3:00 na rana agogon yankin, lokacin da wani mutum da ya shiga dandalin da motarsa ya fara harbe-harbe ba tare da zaɓar mutum ba.

    Bayan fara harin, maharin ya ci gaba da harbin mutanen da ke wajen, lamarin da ya haddasa asarar rayuka da raunuka ga mutane da dama a wurin da ke cike da jama'a.

    Hukumar 'yan sandan ta ce jami'anta sun mayar da martani cikin gaggawa domin dakatar da maharin. A yayin wannan aiki, jami'an tsaro sun harbe wanda ake zargin da kai harin.

    A wata sanarwa ta daban, 'yan sanda sun ce an garzaya da wanda ake zargin zuwa asibiti domin samun kulawar lafiya. Har yanzu ba a bayyana musabbabin harin ko kuma bayanan wanda ya kai harin ba, yayin da bincike ke ci gaba da gudana.

    s
  3. Buhari ne ya min alkawarin tikitin shugaban kasa a 2022 - Amaechi

    m

    Tsohon Ministan Sufuri, Rotimi Amaechi, ya ce tsohon Shugaban Kasa Muhammadu Buhari ya taba ba shi tabbaci a rubuce cewa zai ayyana shi a matsayin wanda ya fi so ya zama dan takarar shugaban kasa na jam’iyyar APC a 2022.

    Amaechi ya ce wannan alkawari ne ya sa ya dakatar da kokarin neman goyon bayan wakilan jam’iyya da kuma tattaunawar kulla kawance da wasu ‘yan siyasa kafin zaben fidda gwani na jam’iyyar.

    Ya bayyana hakan ne yayin wata hira da ya yi a shirin The Situation Room na gidan rediyon Mainland 98.3FM da ke Legas, inda ya yi waiwaye kan gasar neman tikitin takarar shugaban kasa ta APC da Shugaba Bola Tinubu ya yi nasara a cikinta.

    Tsohon ministan ya ce ya yarda da alkawarin Buhari ne saboda kasancewarsa shugabansa a lokacin, kuma sun yi aiki tare na tsawon lokaci cikin kusanci.

    Amaechi ya kara da cewa wannan tabbaci da ya samu daga Buhari ya sa ya dauka ba lallai ne ya mayar da hankali sosai wajen neman kuri’un wakilan jam’iyyar ko kulla dabarun siyasa da sauran masu ruwa da tsaki ba kafin zaben fidda gwanin.

  4. An kashe mutum 52 a harin da aka kai Benishangul Gumuz na Habasha

    bv

    Mahukuntan yankin Benishangul Gumuz da ke yammacin Habasha sun ce wasu ƙungiyoyin masu ɗauke da makamai sun kashe mutane 52 a wani hari da suka kai.

    Harin ya faru ne da safiyar ranar Alhamis, 5 ga Nuwambar 2026, a garin Daliti da ke gundumar Buldiglu, a shiyyar Asosa. Hukumar 'yan sandan yankin ta tabbatar wa BBC cewa mutane 52 ne suka rasa rayukansu a harin.

    A cikin wata gajeriyar sanarwa da ya bai wa BBC, Kwamishinan 'Yan Sandan Yankin, Idris Mohammed, ya ce harin ya faru ne da misalin ƙarfe 5:00 na safe agogon yankin. Ya zargi rundunar Oromo Liberation Army (OLA), wadda gwamnatin Habasha ke kira da "Shene", da kai harin. Ya kuma ce wasu daga cikin waɗanda aka kashe mambobin jami'an tsaron yankin ne.

    A cewarsa, fararen hula 21 da jami'an tsaron yankin 31 ne suka mutu. Idris ya ce yankin da harin ya faru yana iyaka da yankin Oromia kuma ya dade yana fama da matsalar ƙungiyoyin masu makamai da hukumomi ke dangantawa da "Shene". Ya ce, "Maharan sun iso ba zato ba tsammani kuma sun yi barna mai yawa."

    Har yanzu babu wata ƙungiya da ta ɗauki alhakin harin. Rundunar OLA ba ta mayar da martani ga zarge-zargen da mahukuntan yankin suka yi ba. Ƙoƙarin BBC na samun martani daga kakakin rundunar OLA bai yi nasara ba.

    Sai dai a baya, OLA ta musanta hannu a irin wasu hare-haren da aka ruwaito a wannan yanki na Habasha. Ƙungiyar, wadda gwamnati ke kira da "Shene", majalisar dokokin Habasha ta ayyana ta a matsayin ƙungiyar ta'addanci.

    Yankin Benishangul Gumuz ya sha fama da tashe-tashen hankula a shekarun baya-bayan nan. A ranar 11 ga Agustan 2026, akalla fararen hula 18 ne suka mutu bayan wasu masu makamai sun buɗe wuta a kusa da tashar mota a garin Gilgel Beles. Tun da farko kuma, a ranar 22 ga Nuwambar 2025, aƙalla mutane 40 ne suka mutu a wata mummunar hari a gundumar Bulen da ke yankin.

  5. Amurka ce ta hana Netanyahu aiwatar da shirinsa kan Iran

    dr

    Tashar talabijin ta Channel 12 a Isra’ila ta ruwaito cewa Firaministan Isra’ila, Benjamin Netanyahu, da Daraktan hukumar leƙen asiri ta Mossad, Roman Goffman, sun shirya gudanar da wani aiki a cikin ƙasar Iran kafin zaɓukan Isra’ila na ranar 27 ga Oktoba, amma Amurka ta hana aiwatar da shirin.

    A cewar rahoton, wasu manyan jami’an tsaron Isra’ila sun yi adawa da wannan shiri saboda fargabar cewa aiwatar da shi zai haifar da ƙarin taɓarɓarewar tsaro a yankin tare da jefa gudanar da zaɓukan cikin matsala.

    Channel 12 ta yi ikirarin cewa kuskuren wani jami’in tsaron Isra’ila ne ya sa Amurka ta gano shirin, lamarin da ya sa Washington ta gaggauta ɗaukar matakan hana aiwatar da shi.

    Tashar ba ta yi cikakken bayani game da irin aikin da aka shirya gudanarwa ba, ko yadda Amurka ta samu labarin shirin. Haka kuma, ba ta bayyana majiyoyin da ta samo rahoton daga gare su ba.

    Ofishin Firaministan Isra’ila ya musanta rahoton, yana mai cewa Benjamin Netanyahu ya bayyana a lokacin cewa kai hari kafin zaɓukan Isra’ila ba ya cikin abubuwan da gwamnatin ke la’akari da su.

    A baya ma, Channel 12 ta ruwaito cewa akwai saɓani tsakanin Benjamin Netanyahu da Babban Hafsan Sojojin Isra’ila, Eyal Zamir, kan yiwuwar ɗaukar matakin soja a kan Iran. Rahotanni a lokacin sun ce Janar Zamir na fargabar cewa irin wannan mataki zai ƙara rura wutar rikici kafin gudanar da zaɓukan ƙasar.

  6. 'Muna sane da kalubalen lantarkin da ake samu a wasu jihohi a Najeriya'

    F

    Ministan Wutar Lantarki na Najeriya Josep Olasunkanmi ya ce yana sane da matsin lambar da katsewar wutar lantarki da ake fuskanta wadda ta jefa gidaje da harkokin kasuwanci a jihohi huɗu da abin ya shafa, ciki har da Lagos da Babban Birnin Tarayya, Abuja.

    Ya ce gwamnati na sane da irin ƙalubalen da wannan matsala ke haifarwa ga rayuwar yau da kullum da tattalin arziƙin al’umma.

    A cewarsa, aikin gyaran da aka tsara a tashar samar da wutar lantarki ta Egbin da kuma matsalolin samar da iskar gas ga wasu tashoshin wutar lantarki masu amfani da zafi ne suka rage yawan wutar da ake samu a kan babban tsarin rarraba wutar ƙasa.

    Saboda wannan ƙarancin wutar, masu kula da tsarin rarraba wutar sun fara aiwatar da tsarin raba wutar lantarki tsakanin yankuna daban-daban domin rage tasirin gibin da aka samu. Haka kuma, lalata wasu muhimman layukan iskar da wutar lantarki ya hana amfani da wasu hanyoyin madadin kai wuta zuwa wasu wurare, musamman jihar Lagos.

    Ministan ya bayyana cewa shi da tawagarsa na aiki domin dawo da sassan tashoshin da abin ya shafa aiki a matakai daban-daban. Ya ce ana sa ran rukunin farko na na'urorin samar da wutar za su koma aiki cikin sa’o’i 48 zuwa 72 masu zuwa.

  7. Qatar ta musanta rahotannin da ke cewa tattaunawar Iran da Amurka ta ci tura

    Ofishin yaɗa labarai na kasa da kasa na Qatar ya bayyana rahotannin da aka wallafa kan cewa Iran da Amurka sun gaza cimma yarjejeniya don kawo ƙarshen yaƙin a matsayin “marasa inganci kuma masu jan hankali zuwa kuskure.”

    Ofishin ya sanar a ranar Asabar cewa Firaministan Qatar ya jaddada ci gaba da ƙoƙarin da bangarorin biyu ke yi domin cimma yarjejeniya.

    A cewar ofishin, ƙoƙarin sasancin Qatar na ci gaba cikin haɗin gwiwa ta kut-da-kut da Washington da Tehran, kuma manufarsa ita ce taimakawa wajen ciyar da tattaunawar gaba.

  8. Sojojin Iran sun ce sun harbo jirgin saman Amurka marar matuki

    Drone

    Kamfanin dillancin labarai na Tasnim ya ruwaito, yana mai dogaro da rahotannin farko, cewa makamai masu linzami guda biyu sun afka tsibirin Qeshm.

    Kamfanin dillancin labarai na gwamnati, IRNA, ya kuma ruwaito, yana mai ambaton shaidun gani da ido na yankin, cewa wasu abubuwa biyu da aka harba sun faɗi a yankin Souza na tsibirin bayan an ji karar wani jirgin sama.

    Tasnim ta ce har yanzu babu wani bayani na hukuma da aka fitar game da yiwuwar asarar da aka yi sakamakon harin.

    A halin da ake ciki, a cewar rahoton Reuters mai nakalto kafafen yaɗa labaran gwamnatin Iran, sojojin Jamhuriyar Musulunci ta Iran sun sanar da cewa sun harbo wani jirgin saman Amurka marar matuki kirar MQ-9 a sararin samaniyar tsibirin Qeshm.

    Har yanzu babu wata majiya mai zaman kanta da ta tabbatar da harbo wannan jirgi marar matuki ko kuma yiwuwar alaƙarsa da makaman da suka afka wa Qeshm.

  9. Amurka ta sa ladan dala miliyan 20 ga wanda ya ba da bayanan nukiliyar Iran

    donald

    Ma'aikatar Harkokin Wajen Amurka ta sanar da bayar da ladan dala miliyan 20 ga duk wanda ya bayar da bayanai kan mutane, cibiyoyi da fasahohin da ke da alaƙa da shirin nukiliyar Iran.

    Shirin “Rewards for Justice” na ma’aikatar ya wallafa saƙo a shafin X yana cewa: “Gwamnatin Amurka na ci gaba da jajircewa wajen tinkarar duk wani yunƙurin Iran na ƙirƙirar shirin makaman nukiliya. Idan kana da bayanai game da mutane ko fasahohin da ke da alaƙa da shirin nukiliyar Iran, a tuntube mu.”

    Shafin yanar gizon shirin ya bayyana cewa bayanai kan cibiyoyin nukiliya da kayan aikinsu, masana kimiyya da sauran mutanen da ke da alaƙa da shirin nukiliyar Iran, ciki har da waɗanda ke da hannu wajen jigilar kayan aiki, na iya cancantar samun lada har zuwa dala miliyan 20. Haka kuma, waɗanda suka bayar da bayanan za a mayar da su wani wuri domin kariya.

    Shirin Rewards for Justice ya ce manufar tattara irin waɗannan bayanai ita ce taimakawa wajen kare tsaron ƙasa da muradun Amurka. Bisa bayanin da shirin ya bayar, bayanan da aka samu za a tantance su sannan a miƙa su ga hukumomin gwamnatin Amurka da abin ya shafa.

    Sanarwar da ta shafi shirin nukiliyar Iran ta yi nuni da rahoton Hukumar Kula da Makamashin Nukiliya ta Duniya (IAEA) na shekarar 2025 kan yadda Iran ta wadatar da sinadarin uranium zuwa kaso 60 cikin 100.

    Sanarwar ta kuma ce sakamakon gazawar Iran wajen cika wasu wajibanta na sa ido da tantancewa, hukumar ta rasa damar ci gaba da sanya ido kai tsaye kan ƙera da kuma adadin wasu muhimman kayan aiki, ciki har da na’urorin centrifuge.

    A baya, shirin Rewards for Justice da Hukumar Tsaron Diflomasiyya ta Ma’aikatar Harkokin Wajen Amurka ke gudanarwa, ya taba bayar da lada kan bayanai da suka shafi hanyoyin sayar da mai da jigilar kayayyakin Iran, kwamandojin rundunar sararin samaniya ta dakarun Revolutionary Guards, da kuma mutanen da ake zargi da alaƙa da ayyukan yanar gizo na rundunar.

  10. Amurka ta sanya wa wasu kamfanonin Canada takunkumi saboda Iran

    Scott

    Amurka ta kakaba wa wasu kamfanonin hada-hadar kuɗi guda takwas a Kanada takunkumi saboda taimaka wa Iran wajen kauce wa takunkuman da ta kakaba mata.

    Ma'aikatar Baitul Malin Amurka ta sanar da cewa ta sanya kamfanonin takwas da ke da hedikwata a Kanada cikin jerin takunkuminta bisa zargin sauƙaƙa mu'amalolin kuɗi da hukumomi da kamfanonin Iran da ke ƙarƙashin takunkumai.

    Wadannan takunkumai na nufin katse wa kamfanonin damar amfani da tsarin kuɗi na dalar Amurka, rike duk wasu kadarori da ka iya kasancewa suna da su a Amurka, tare da hana su yin kowace irin mu'amala da mutane ko hukumomin Amurka.

    “Kanada ba za ta zama mafakar masu sauƙaƙa ayyukan kuɗi ba bisa ƙa'ida ba waɗanda ke bai wa gwamnatin Iran da ƙungiyoyinta damar kauce wa takunkumi,” in ji Sakataren Baitul Malin Amurka, Scott Besant.

    Ya ƙara da cewa Ma'aikatar Baitul Malin Amurka za ta ci gaba da ganowa tare da tarwatsa hanyoyin kuɗin Iran a duk inda suke a duniya.

  11. Ba za mu taɓa bari Iran ta mallaki makamin nukiliya ba – Trump

    Donald Trump

    Shugaban Amurka Donald ya sake jaddada cewa Iran ba za ta taɓa mallakar makamin nukiliya ba.

    Trump ya bayyana hakan ne a wani jawabi da ya yi a cibiyar hukumar nazarin sararin samaniya ta Amurka, NASA da ke jihar Florida.

    “Za mu tabbatar cewa Iran ba ta mallaki makamin nukuliya ba. Ko kusa,” in ji Trump.

    Lokacin da yake kafa hujja da harin da Amurka ta kai wa Iran da manyan jiragen yaƙinta masu jefa bama-bamai (B-2 bombers) a shekarar 2025, ya yi iƙirarin cewa inda ba a kai waɗannan hare-hare ba, da Iran ta mallaki nukiliya, kuma da yanzu Isra’ila ta kau daga doron ƙasa sannan da yanzu babu yankin Gabas ta Tsakiya.

    Shugaban na Amurka ya ƙara da cewa: “Ba za mu bar hakan ta faru ba. Iran ba za ta taɓa mallakar makamin nukiliya ba. Ina ba ku tabbacin hakan.”

  12. An tsige shugaban Paraguay

    Santiago Peña
    Bayanan hoto, Santiago Peña

    An tsige shugaban ƙasar Paraguay Santiago Pena sannan kuma an tsare shi a gida bayan durƙushewar wani banki ya haifar da matsalar da ta sanya sama da rabin al'ummar ƙasar sun kasa amfani da kuɗaɗensu na ajiya da ke cikin asusun banki.

    A jiya Juma'a ne aka kama Pena jim kaɗan bayan ƴan majalisar dokokin ƙasar sun tsige shi da gagarumin rinjaye, tare da goyon bayan ƴan jam'iyyarsa.

    Lamarin ya biyo bayan durƙushewar bankin Ueno Bank a farkon mako, wanda ke da alaƙa da kamfanonin da ake alaƙantawa da Peno.

    Ya yi yunƙurin ajiye mulki a ranar Alhamis. To sai dai a maimakon amincewa da ajiye mulkin nasa, sanatocin sun yanke shawarar tsige shi tare da tuhumar shi da saɓa ƙa'idar aiki, wanda hakan ke nufin an tuɓe masa kariyar da ake bai wa tsofaffin shugabannin ƙasar.

    Pena, wanda har a shekarar da ta gabata yake da hannun jari a kamfanin da ya mallaki bankin, ya musanta aikata ba-daidai ba.

    Tuhume-tuhumen da suka kai ga tsige Shugaba Pena sun yi zargin cewa ya nuna son rai wajen gudanar da ayyukan kula da kamfanoni, ya karkatar da kuɗaɗen fansho sannan yana da hannu wajen yin rufa-rufa game da wasu ayyukan babban bankin ƙasar.

  13. Barka da warhaka!

    Barka da shigowa shafin labaranmu BBC Hausa kai-tsaye, inda muke kawo muku muhimman abubuwan da ke faruwa a Najeriya da ƙasashe maƙwafta da kuma sauran sassan duniya.

    Kada ku manta ku je shafukanmun na Facebook, X, Instagram da YouTube domin yin tsokaci kan labaran da muke kawo muku da kuma kallon bidiyo masu ƙayatarwa.

    Ku shiga zurenmu na WhatsApp domin samun labarai da ɗumi-ɗumi sannan ku sauke manhajar BBC Hausa.