Abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya, Juma'a 13/11/2026

Wannan shafi ne da ke kawo muku labaran abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya, Juma'a 13/11/2026

Taƙaitattu

Tsallake Bidiyo ka ci gaba
  • INEC
  • Atiku
  • Shugaba Tinubu
  • Hoto
  • Hoto
  • Hoto
  • Hoto
  • Hoto
  • Hoto
  • Hoto
  • Ƴar Arewan da ke buga wa Najeriya ƙwallo
  • waya
  • Gwamna Adeleke na Accord
  • Jihohi masu talauci
  • Buba Galadima

Rahoto kai-tsaye

Abdullahi Bello Diginza da Muslim Muhammad Yusuf

  1. An samu mutumin da ake zargin ɗan Hamas ne da laifin daba wa jami'in tsaro wuka a Birtaniya

    Wani mutum da ake zargin mamba ne a ƙungiyar Hamas, kuma Jamus ke nema bisa zarginsa da hannu a wani shirin kashe Yahudawa, an same shi da laifin daba wa wani jami'in tsaro wuka a wata kotu a Birtaniya.

    An tuhumi Mohammed Al-Fateh, wanda aka fi sani da Mohammed Naeem, mai shekara 40, haifaffen Jamus, da kai wa jami'in hari da manyan wuƙaƙen girki guda biyu a wajen gidansa da ke birnin Birmingham a shekarar da ta gabata.

    Alƙalan kotun sun same shi da laifin raunata mutum ba bisa ƙa'ida ba, ɗaukar wuƙaƙe biyu da kuma lalata dukiya.

    Sai dai sun wanke shi daga tuhumar da ta fi waɗannan tsanani, ta illata mutane da gangan.

    Rahotanni sun ce Al-Fateh ya taɓa kasancewa mai gadin tsohon shugaban Hamas, Ismail Haniyeh. An ba shi mafakar siyasa a Birtaniya a shekarar 2015, sannan ya zama ɗan ƙasar a shekarar 2020.

    A yayin shari'ar, an nuna wa alƙalan kotun wani faifan bidiyo da ke nuna Al-Fateh yana yi wa jami'in barazana da manyan wuƙaƙe guda biyu a wajen gidansa da ke yankin Kings Heath na birnin Birmingham.

    Sai dai ba a sanar da alƙalan kotun yiwuwar alaƙarsa da Hamas ba, wadda Birtaniya ta ayyana a matsayin ƙungiyar ta'addanci.

  2. 'Har yanzu ba a kawo ƙarshen kashe Kiristoci a Najeriya ba'

    Trump

    Ma’aikatar Harkokin Wajen Amurka ta ce har yanzu ana ci gaba da nuna damuwa kan tashe-tashen hankula da ake yi wa Kiristocin Najeriya, shekara guda bayan gwamnatin Shugaba Donald Trump ta zargi Najeriya da tauye ’yancin addini, tare da ayyana ta a matsayin ƙasar da ke da matuƙar damuwa kan wannan batu.

    A watan Nuwamban bara, Shugaba Donald Trump ya yi barazanar ɗaukar matakin soji kan Najeriya saboda yadda ya ce ake mu'amala da Kiristoci a ƙasar.

    Gwamnatin Najeriya ta yi watsi da ayyana ƙasar da aka yi a matsayin wadda ake yi wa kiristoci kisan kiyashi, tana mai cewa matakin ya samo asali ne daga bayanan da ba su da sahihanci da kuma kuskuren fahimtar halin da ake ciki.

    Da yake jawabi a gaban wani kwamitin Majalisar Dokokin Amurka ranar Alhamis, mataimakin sakataren harkokin wajen ƙasar, Frank García, ya ce ma'aikatar na ɗaukar batun a matsayin babban fifiko, kuma tana aiki kafada da kafada da hukumomin Najeriya domin magance hare-haren da ake kai wa al'ummomin Kirista da kuma tabbatar da cewa an hukunta waɗanda ke da hannu a ciki.

    “Abin takaici, har yanzu ba a kawo ƙarshen tashin hankalin ba,” in ji García.

    Ministan Yaɗa Labarai na Najeriya, Mohammed Idris, bai mayar da martani kan buƙatar jin ta bakinsa ba.

  3. Turkiyya da Qatar sun sanya hannu kan yarjejeniyar tsaro

    Qatar and Turkey

    Fadar shugaban ƙasar Turkiyya ta sanar da cewa Shugaba Recep Tayyip Erdogan da Sarkin Qatar, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, sun gana a birnin Istanbul ranar Juma’a, inda ƙasashen biyu suka rattaba hannu kan yarjejeniyar tsaro.

    A yayin ganawar, Erdogan ya ce Turkiyya da Qatar za su ci gaba da haɗin gwiwa domin hana sake barkewar yaƙi a yankin Tekun Fasha, samar da yanayin tattaunawa da kuma tabbatar da zaman lafiya.

    Ya kuma ce ƙasashen biyu na ƙoƙarin bunƙasa tare da faɗaɗa hanyoyin haɗin gwiwarsu a fannin makamashi, sannan za su ƙara faɗaɗa dangantakarsu a masana’antun kera makamai da sauran kayan aikin tsaro.

    Sai dai fadar shugaban ƙasar Turkiyya ba ta fitar da cikakkun bayanai kan sabuwar yarjejeniyar ba.

  4. Damisa ta kashe wani matashi yayin da yake ɗaukar bidiyon TikTok

    Damisa ta kashe wani matashi yayin da yake ɗaukar bidiyon TikTok

    Wani matashi mai shekara 19 ya mutu bayan wata Damisa ta kai masa hari yayin da yake ƙoƙarin ɗaukar bidiyon TikTok a wani gidan kiwon namun daji mai zaman kansa da ke yankin Kahna na birnin Lahore a Pakistan.

    ’Yan sanda sun shigar da ƙarar mai Damisar da kuma mutumin da ya ɗauki bidiyon, inda suka kama mutanen biyu.

    Rahoton ’yan sandan da Munir Ahmed, mahaifin matashin mai suna Taha, ya shigar ya ce lamarin ya faru ne da misalin ƙarfe 5 na yamma ranar 11 ga Nuwamba.

    Rahoton ya ce wani mutum mai suna Noman Hassan ya je gidan kiwon namun dajin, inda ya gayyaci Taha domin su ɗauki bidiyon TikTok tare da zakin da ke wurin. Taha dai ma’aikaci ne a gidan kiwon namun dajin.

    Rahoton ya zargi Noman Hassan da fitar da zakin daga kejin da aka killace shi, sannan ya fara ɗaukar bidiyo. A lokacin ne, a cewar rahoton, Damisan ya afka wa Taha ba zato ba tsammani.

  5. IAEA ta ƙara nuna damuwa kan cibiyar Uranium ta Iran ta Isfaha

    Isfahan Facility

    Hukumar kula da makamashin nukiliya ta duniya (IAEA) ta ƙara nuna damuwa kan cibiyar inganta sinadarin Uranium ta Iran da ke birnin Isfahan.

    A cewar hukumar har yanzu ba a iya tabbatar da ko akwai sinadaran nukiliya a cibiyar ko ma ainihin inda take ba.

    IAEA ta kuma bayyana cewa hare-haren da Amurka da Isra'ila suka kai sun haifar da wani yanayi da ba a taɓa fuskanta ba, sai dai ta buƙaci Iran ta ba wa jami'an bincikenta damar komawa cibiyoyin nukiliyar ƙasar domin ci gaba da lura da su.

    Har yanzu dai gwamnatin Tehran ba ta ba da izinin komawar jami'an hukumar IAEA zuwa cibiyoyin nukiliyar Iran da aka kai wa hari ba, tun bayan hare-haren haɗin gwiwar Isra'ila da Amurka na tsawon kwanaki 12 a watan Yunin bara.

    Hukumar kula da makamashin nukiliya ta Majalisar Ɗinkin Duniya ta buƙaci gwamnatin Tehran ta ɗauki "matakai" domin samar da damar komawar jami'an binciken IAEA zuwa muhimman cibiyoyin nukiliyar ƙasar.

  6. Gwamnatin Sokoto ta ce za ta gyara wutar lantarki a ƙananan hukumomi huɗu

    Gwamnan Sokoto

    Gwamnatin Jihar Sokoto ta ware naira biliyan 5.5 domin gyara wutar lantarki a ƙananan hukumomin Binji, Tangaza, Gudu da Silame, waɗanda suka shafe tsawon shekaru 10 ba tare da wutar lantarki ba.

    Kwamishinan kasafin kuɗi da tsare-tsaren tattalin arziki na jihar, Dr Bashir Muhammad Achida, ne ya bayyana hakan bayan kammala taron majalisar zartaswa na jihar.

    Achida ya ce idan an kammala aikin zai inganta harkokin tattalin ariki a faɗin ƙananan hukumomin jihar guda huɗu.

    Ya ce aikin zai taimaka wajen farfaɗo da harkokin tattalin arziki da zamantakewa, tare da inganta rayuwar al'ummar yankunan.

  7. Amurka ta musanta ikirarin Iran na kai hari sansaninta a Bahrain

    jirgi

    Rundunar sojin Amurka mai kula da ayyukan soji a yankin Gabas ta Tsakiya (CENTCOM) ta musanta kai hari kan na'urorin radarta a sansaninta da ke Bahrain.

    CENTCOM ta ce rundunar juyin juya halin Iran (IRGC) ta harba jirage marasa matuƙa biyu ɗauke da bama-bamai, da nufin kai hare-hare a Bahrain, amma sojojin Amurka sun yi nasarar tare su tare da lalata su.

    A cewar CENTCOM, harin bai yi sanadin mutuwar ko jikkatar kowa ba, sannan babu wata asarar dukiya da aka samu.

    Tun da farko, rundunar IRGC ta fitar da sanarwa inda ta yi ikirarin cewa ta kai hari tare da lalata wata tashar radar da sojojin Amurka ke amfani da ita wajen gano hare-hare tun da wuri a Bahrain a safiyar ranar Juma'a.

    Rundunar ta ce harin martani ne ga harin sama da Amurka ta kai a yankin Sirik na Iran a daren da ya gabata.

    Haka kuma, rundunar ta yi gargaɗin cewa idan aka sake samun abin da ta kira keta iyakoki da hare-haren wuce gona da iri, rundunar sojin samanta za ta kasance cikin shirin ko-ta-kwana domin tunkarar duk wani rikici da ba shi da iyaka.

  8. Iran ta ce ta kakkaɓo jirgin Amurka maras matuƙi

    Sojojin Iran sun ce sun harbo wani jirgi maras matuƙi na sojojin Amurka samfurin MQ-1 a yankin Kohstak a yau.

    Kamfanin dillancin labaran gwamnatin Iran, IRNA, ya rawaito cewa an harbo jirgin ne ta hanyar amfani da wani sabon tsarin kariya daga hare-haren sama da rundunar sojin ruwan Iran ta ƙera, wanda ya yi nasarar gano jirgin tare da harbo shi.

    Har ila yau, IRNA ta wallafa wasu hotuna, inda ta ce hotunan na nuna jirgin mara matuƙin da aka harbo.

    Sai dai, kawo yanzu, rundunar sojin Amurka mai kula da ayyukan soji a yankin Gabas ta Tsakiya (CENTCOM) ba ta mayar da martani kan wannan iƙrari na Iran ba.

  9. Iran ta ce ta kai hari kan sansanin sojin Amurka da ke Bahrain

    makamai

    Rundunar juyin juya halin Iran IRGC ta ce ta kai hare-hare kan sansanin sojin Amurka da ke Bahrai.

    Cikin wata sanarwa da ta fitar a safiyar rundunar ta ce ta kai hari tare da lalata na'urar radar da sojojin Amurka ke amfani da ita wajen gano hare-hare tun da wuri a ƙasar Bahrain.

    Rundunar ta ce harin martani ne ga wani harin sama da Amurka ta kai a yankin Sirik na Iran.

    ''Wannan babban gargaɗi ne ga abokan gaba da su dakatar da matakan tsokana da suke ɗauka a sararin samaniya, da kuma yunƙurinsu na jigilar man fetur ta mashigar ruwan Hormuz ba bisa ƙa'ida ba," in ji sanarwar.

    "Idan aka sake samun keta iyakokin ƙasa da kuma hare-haren wuce gona da iri, rundunar sojin saman IRGC a shirye take domin fuskantar duk wani yaƙi ba tare da iyaka ba."

    Kimanin sa'a guda kafin fitar da sanarwar, kafafen yaɗa labaran Iran sun rawaito cewa an kai wani harin sama a yankin Sirik.

    Daga bisani, IRGC ta tabbatar da harin, inda ta ce hasumiyar sadarwa da ke yankin, kusa da gaɓar tekun Fasha (Persian Gulf), na daga cikin wuraren da aka kai wa harin.

  10. Houthi ta kai hari kan cibiyoyin man fetur na Saudiyya

    Houthi

    Ƙungiyar Houthi ta Yemen ta ce ta kai hare-hare kan muhimman wuraren samar da man fetur da kuma sansanonin soji a Saudiyya.

    Mai magana da yawun rundunar sojin ƙungiyar Ansar Allah ta Houthi, Yahya Sari, ya bayyana cewa mayaƙansu sun kai hari ta amfani da jirgi maras matuƙi kan tashar cika tankokin mai ta bakwai da ke kan babbar bututun da ke jigilar man fetur daga gabashin Saudiyya zuwa yammacin ƙasar.

    Ya kuma ce an harba makami mai linzami samfurin ballistic kan wata tashar mai da ke birnin Yanbu, kusa da gaɓar tekun Bahar Maliya (Red Sea).

    A waai sanarwa ta daban, ƙungiyar Houthi ta ce wani jirgi mara matuƙi ya kai hari kan cibiyar sarrafa man fetur ta kamfanin Aramco da ke birnin Riyadh, babban birnin Saudiyya.

    A nasa ɓangaren, mai magana da yawun haɗin gwiwar rundunar sojin da Saudiyya ke jagoranta, Turki Al-Maliki, ya ce dakarun haɗin gwiwar sun yi nasarar tarewa tare da lalata jirage marasa matuƙa guda biyu a sararin samaniyar birnin Riyadh da kuma yankunan gabashin ƙasar.

  11. Me ya sa duniya ba ta tashi yau ba?

    A 1960 ne wasu masana suka yi hasashen cewa za a yi tashin duniya ranar 13 ga watan Nuwamban 2026 matuƙar ba a bi wasu sharuɗɗa ba.

    Mutane da dama sun yi ta dakon wannan rana ta 13 ga watan Nuwamba.

    Me ya sa hasashen bai zamo gaskiya ba?

    Bayanan bidiyo, Latsa hoton da ke sama domin kallon bidiyon
  12. Za mu bi umarnin kotu kan takarar Atiku - INEC

    Shugaban INEC da Atiku

    Shugaban hukumar zaɓen Najeriya INEC, Farfesa Joash Amupitan, ya bayyana cewa kundin tsarin mulkin Najeriya ya wajabta wa hukumar bin duk wani hukunci na ƙarshe da kotuna za su yanke dangane da cancantar, Atiku Abubakar, na tsayawa takarar shugaban ƙasa a zaɓen 2027.

    Da yake magana a cibiyar Chatham House da ke birnin Landan a ranar Alhamis, Amupitan ya mayar da martani kan tambayoyin da aka yi masa game da ko har yanzu za a sanya sunan Atiku a cikin jerin 'yan takarar shugaban ƙasa a 2027.

    A makon da ya gabata ne dai babbar kotun tarayya da ke Abuja ta soke shugabancin ADC tsagin David Mark tare da duka matakan da tsagin ya ɗauka ciki har da tsayar da Atiku takara.

    Atiku dai ya ɗaukaka ƙara domin neman kotun ɗaukaka ƙara ta soke hukuncin babbar kotun tarayyar, wanda Amupitan ya ce idan ya gaza samun nasara wajibi kan INEC ta cire sunansa.

    "Idan a ƙarshe ya gaza, a to, wajibi ne a kaina ƙarƙashin sashe na 285 na kundin tsarin mulkin Najeriya, in bi duk wani umarnin kotu, musamman idan hukuncin ya fito daga Kotun Ƙoli," in ji shi.

    Ya jaddada cewa hukumar INEC ba ta da wani zaɓi illa aiwatar da hukuncin kotu, ba tare da la'akari da tasirin da hakan zai iya yi a fagen siyasa ba.

    Duk da tabbatar da aniyar INEC na mutunta bin doka da oda, shugaban hukumar ya nuna damuwa kan yawaitar shari'o'in da ake shigarwa gaban kotuna kafin zaɓe, waɗanda ke barazana ga shirye-shiryen hukumar na gudanar da zaɓen Janairun 2027.

    Ya bayyana cewa a halin yanzu hukumar na fuskantar shari'o'i sama da 300 da ke gaban kotuna, duk da cewa saura makonni kaɗan a gudanar da zaɓen.

  13. INEC za ta yi zaɓen gwaji ranar 22 ga watan Nuwamba

    Shugaban INEC

    Hukumar zaɓen Najeriya INEC ta saka ranar 28 ga watan Nuwamba, 2026, domin gudanar da gwajin tantance masu zaɓe da kuma kaɗa ƙuri'a a faɗin ƙasar.

    Shugaban hukumar ta INEC, Farfesa Joash Amupitan (SAN), ya sanar da wannan gwaji na zaɓe ranar Alhamis a yayin wata tattaunawa a Chatham House dake London.

    A cewar wata sanarwa da INEC ta fitar ta ce za a yi gwajin ne kan zaɓen shugaban ƙasa kuma zai bai wa hukumar damar tantance ingancin tsarin shaidar karbar ƙuri'a da tsarin aika sakamakon ta na'ura kafin zabe.

    Shugaban INEC ya kuma bayyana cewa hukumar ta kafa matakan kariya na fasaha don hana sakamakon da ba daidai ba daga rumfunan zaɓe da bayanan ƙuri'u fiye da adadin masu kaɗa ƙuri'a su kasance a shafin duba sakamakon zaɓe na intanet.

  14. Manhajar Microsoft Outlook ta fuskanci katsewar aiki a duniya

    Microsfot

    Manhajar Microsoft Outlook ta fuskanci babbar matsalar katsewar aiki a duniya baki daya, inda dubban masu amfani da ita suka kasa samun damar shiga akwatunan sakon imel dinsu.

    Kamfanin ya danganta matsalar da "yawan aiki fiye da kima" a kan tsarin kayan aikinsa.

    Matsalar ta shafi duniya baki daya a cikin sa'a guda, inda ta shafi kayayyakin Microsoft a kasashe da yankuna guda saba'in da hudu (74).

    Kamfanin ya bayyana cewa kokarin da yake yi na magance matsalar bai tafi yadda aka yi tsammani ba, kuma a yanzu yana neman wasu hanyoyin na daban domin warware ta.

  15. Assalamu alaikum

    Masu bin shafin BBC Hausa kai-tsaye barkanmu da safiyar wannan rana ta Juma'a.

    Abdullahi Bello Diginza ke fatan sake kasancewa da ku a daidai wannan lokaci domin kawo muku halin da duniya ke ciki.

    Ku ci gaba da kasancewa da mu a wannan shafi da sauran shafukanmu na sada zumunta.