Abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya

Wannan shafi ne na kai tsaye da ke kawo muku labaran abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya na ranar Lahadi 27/09/2026

Tsallake Bidiyo ka ci gaba
  • Hoto
  • Hoto
  • Yusuf Buhari
  • Mansura Isah
  • Tinubu da Shettima
  • Mahajjata
  • Taron UNGA
  • Mayakan Houthi
  • Wani da ya tsira daga hannun NSCDC ya bayyana mummunan halin da suka shiga a lokacin da suke tsare.
  • Abin da ya janyo mutuwar matasa 37 a Neja - Bago
  • Aisha Aliyu Ja'afar
  • Tsadar farashin mai
  • Yadda sheikh Lukuwa
  • Hoto
  • Cyber Truck
  • Abdourahamane Tchiani
  • Atiku Abubakar

Rahoto kai-tsaye

Isiyaku Muhammed da Muslim Muhammad Yusuf

  1. Iran za ta rasa abin sayarwa nan da makonni biyu – Amurka

    Sakataren baitulmalin Amurka, Scott Bessent, ya ce Iran za ta iya rasa dukkan kayayyakin da take da su na sayarwa ko musayar kasuwanci cikin makonni masu zuwa, sakamakon matakan da Washington ke ɗauka kan tattalin arziƙin ƙasar.

    Da yake magana a wata hira da gidan talabijin na Fox News, Bessent ya ce Iran na da gangar ɗanyen mai miliyan 15 kacal da ke kan ruwa, kuma ana sa ran za ta kai jigilar mai ta ƙarshe zuwa China cikin makonni biyu masu zuwa.

    Ya ce: “Iran ba ta da wani abin da za ta iya sayarwa. Wataƙila cikin makonni biyu masu zuwa za ta kai jigilar mai ta ƙarshe, bayan haka kuma ba za ta samu komai ba.”

    A baya, Bessent ya ce Amurka za ta aika da tawagogi zuwa wasu ƙasashe domin matsa musu su dakatar da kasuwanci da Tehran.

  2. A bar Tinubu ya kammala wa’adi biyu kafin mulki ya koma Arewa – Gwamna Abba

    Gwamnan Kano Abba Kabir Yusuf

    Gwamnan Kano, Abba Kabir Yusuf, ya buƙaci al'ummar Najeriya musamman na arewa da su goya wa Shugaban ƙasa Bola Tinubu baya ya kammala wa’adin mulkinsa na biyu kafin a mayar da shugabancin ƙasar Arewa a shekarar 2031.

    Gwamnan ya ce ya kamata a ci gaba da tsarin karɓa-karɓar shugabancin Najeriya tsakanin Arewa da Kudu, ta yadda kowane yanki zai samu damar samar da shugaban ƙasa na wa’adi biyu a jere.

    A wata sanarwa da kakakin gwamnan, Sanusi Bature ya fitar ta ambato Abba na wannan jawabi ne a yau Lahadi a fadar gwamnatin Kano, inda ya ce barin kowane yanki ya yi wa’adi biyu a jere zai ba shi isasshen lokaci na aiwatar da manyan manufofi, shirye-shirye da ayyukan ci gaba.

    Ya buƙaci ’yan siyasa, musamman na Arewa, da su yi haƙuri su bar yankin da ke da mulki ya kammala zagayensa.

    "Shugabancin ƙasar zai koma Arewa bayan Kudu ta kammala wa’adinta biyu a 2031," in ji shi.

    A cewarsa, tsarin karɓa-karɓar mulki tsakanin yankunan zai taimaka wajen tabbatar da adalci, haɗin kan ƙasa, amincewa da juna da kuma bai wa ’yan Najeriya daga sassa daban-daban na ƙasar damar jin cewa suna da ƴanci a cikinta.

  3. Fafaroma ya buƙaci a ci gaba da yaƙi da cin zarafin yara a Coci

    Pope

    Fafaroma Leo, wanda ke ziyara a Faransa, ya buƙaci limaman cocin Katolika da su ci gaba da yaƙi da cin zarafin yara ta hanyar lalata da wasu limaman cocin ke yi.

    Daga baya, ya shaida wa dandazon jama’ar da suka taru a Lourdes cewa wajibi ne Cocin Katolika ya warkar da "munanan raunuka da kura-kuran da suka jefa mutane cikin azaba", waɗanda ya ce an aikata daga cikin cocin.

    Wani kwamiti da ya gudanar da bincike kan lamarin ya gano cewa an ci zarafin yara sama da 300,000 a Faransa cikin shekaru 70 da suka gabata, ta hannun limaman cocin da kuma wasu mutanen da ke da alaƙa da cocin.

    Ana sa ran Fafaroman zai gana da wasu mutanen da limaman cocin suka yi wa cin zarafin lalata.

  4. El-Rufai na girbar abin da ya shuka ne – Shehu Sani

    Shehu Sani

    Tsohon sanatan Kaduna ta Tsakiya, Shehu Sani, ya ce tsohon gwamnan Kaduna, Nasir El-Rufai, na ganin sakamakon abin da ya aikata ne a lokacin da yake mulkin jihar.

    Shehu Sani da El-Rufai sun shafe shekaru suna takun-saka a siyasar Kaduna, musamman lokacin da El-Rufai ke gwamna tsakanin 2015 zuwa 2023.

    Rikicin nasu ya ƙara tsananta ne a lokacin da Shehu Sani ke wakiltar Kaduna ta Tsakiya a Majalisar Dattawa, inda ya nuna adawa da wasu buƙatun karɓo bashi da gwamnatin El-Rufai ta nema.

    Daga baya majalisar Dattawa ta yi watsi da buƙatar gwamnatin Kaduna ta neman bashin dala miliyan 350 daga Bankin Duniya, bayan Shehu Sani, wanda shi ne shugaban kwamitin majalisar kan basussuka, ya yi ƙalubalanci buƙatar.

    Matakin ya ƙara tsananta rashin jituwarsu, inda gwamnatin El-Rufai ta zargi Shehu Sani da zagon ƙasaa da kawo cikas ga ayyukan ci gaban jihar.

    A wata hira da aka yi da shi a gidan talabijin na Channels a ranar Juma'a, Shehu Sani ya ce El-Rufai na “biyan bashin” abin da ya kira rashin kyakkyawan shugabanci da rashin yin abin da ya dace a lokacin da yake kan mulki ne.

    Shehu Sani ya zargi gwamnatin El-Rufai da rashin kyakkyawan shugabanci tsakanin al'ummar jihar Kaduna, da kuma amfani da ƙarfin gwamnati wajen murƙushe abokan hamayya da kuma tsare su.

    Ya kuma zargi gwamnatin El-Rufain da rashin yin abin da ya dace kan tsaron jihar musamman Kudancin Kaduna, tare da nuna wariya a salon mulkinsa, inda ya ƙara da cewa ya kamata halin da tsohon gwamnan ya shiga ya zama izina ga sauran masu mulki.

  5. Trump ya ce yana sa ran ci gaba da tattaunawa da Iran

    Trump

    Shugaban Amurka, Donald Trump, ya ce yana sa ran masu shiga tsakani daga Amurka da Iran za su ci gaba da gudanar da tattaunawa a cikin wannan makon game da rikicin da ke tsakanin ƙasashen biyu.

    A wata hira da ya yi da kafar yaɗa labarai ta Axios, Trump ya ce Iran na son cimma yarjejeniya da Amurka, amma ba irin yarjejeniyar da shi yake nema ba.

    "Ina sa ran za a cigaba da tattaunawa da Iran. Suna son cimma yarjejeniya, amma ba irin yarjejeniyar da nake so ba. Wataƙila wani abu ne da da shekara guda da ta gabata zan amince da shi. Amma sun yi amfani da damar da suka samu fiye da kima," in ji Trump.

    Lokacin da aka tambaye shi ko yana tunanin sake kai hari kan Iran, Trump ya amsa da cewa:

    "A koyaushe ina tunanin hakan."

    Kalaman na Trump na zuwa ne a daidai lokacin da ake ci gaba da takun-saƙa tsakanin Washington da Tehran kan batutuwan tsaro da kuma shirin nukiliyar Iran, inda bangarorin biyu ke ci gaba da neman hanyar da za ta rage zaman ɗarɗar da ke tsakaninsu.

  6. Rikicin ƴan daba ya yi ajalin mutum huɗu tsibirin St Vincent na Caribbean

    Mutum huɗu sun rasa rayukansu a wani harin ƴanbindiga a tsibiran yankin Caribbean na St Vincent and Grenadines, inda rikici tsakanin ƴan daba ke addabar al'ummomi da dama.

    Haka kuma ana kuma ci gaba da kula da wasu mutum huɗu waɗanda aka raunata.

    Kafofin yaɗa labarai na yankin sun bayar da rahoton cewa, ɗaya daga cikin waɗanda abin ya shafa ɗan wani ɗan kasuwa ne da aka kashe a yankin na Green Hill kusa da babban birnin ƙasar, Kingstown a shekarar da ta gabata.

    Wannan ƙaramar ƙasa mai tsibirai 32 ta dogara ne kacokam kan harkokin yawon buɗe ido a matsayin babban hanyar samun kuɗaɗen shigarta.

  7. Gwamnatin Kano ta dakatar da Hawa a jihar

    Kano

    Gwamnatin Jihar Kano ta dakatar da dukkan jerin hawan dawakai a cikin birnin Kano, har sai baba-ta-gani.

    Gwamnatin ta ce matakin ya biyo bayan wani taron gaggawa na majalisar tsaron jihar da aka gudanar a fadar gwamnatin Kano, inda aka yi la'akari da yanayin tsaron jihar.

    A cewar gwamnatin, an ɗauki matakin ne na taka-tsantsan domin hana duk wani rikici da ka iya tasowa, da kuma kare rayuka da dukiyoyi.

    Ta ce rahotannin tsaro sun nuna cewa akwai yuwuwar lamarin ya rikide a tsakanin magoya bayan bangarori biyu.

    Gwamnatin ta kuma umarci hukumomin tsaro da su tabbatar da aiwatar da umarnin, tare da ɗaukar matakin da ya dace bisa doka kan duk wanda ya karya shi ko ya aikata wani abu da ka iya barazana ga zaman lafiyar jama'a.

    Tun da farko, an ruwaito cewa Sarki Muhammadu Sanusi II da Sarki Aminu Ado Bayero za su gudanar da Hawa daban-daban, amma duk a rana daya, lamarin da haifar da fargaba a jihar.

  8. An gudanar a zanga-zanga kan tsadar haya a Spain

    Spain

    A ƙasar Spain, masu zanga-zangar da ke nuna fushinsu kan korar wata tsohuwa daga gidanta sun gudanar da zanga-zanga a tsakiyar birnin Madrid, babban birnin ƙasar.

    Suna neman a ɗauki matakan magance hauhawar farashin gidaje da kuma daƙile korar masu haya daga gidajensu.

    A ranar Asabar, dubban mutane ne suka gudanar da zanga-zanga a titunan birnin Madrid.

    Wannan shi ne sabon mataki a jerin zanga-zangar da ake gudanarwa tun bayan da aka tilasta wa Maricarmen Abascal, mai shekara 87, barin gidan da ta shafe mafi yawan rayuwarta tana zaune a cikinsa.

    Ta kasa ci gaba da biyan kuɗin hayar gidan ne bayan da wani kamfanin zuba jari, wanda ya sayi gidan, ya ninka kudin hayar har sau biyar.

  9. Tarayyar Turai za ta taimakawa Afirka da Gabas ta Tsakiya da dala miliyan 800

    Turai

    Hukumar Tarayyar Turai ta sanar da shirye-shiryen bayar da ƙarin tallafin da ya haura dala miliyan 800 ga ƙasashen Afirka da sauran yankuna, ciki har da Gabas ta Tsakiya da kuma Ukraine.

    Fiye da rabin kuɗin ya shafi batun ci-rani ne, inda za a mayar da hankali kan yankin Afirka na kudu da hamadar Sahara wajen rabon kuɗin.

    Shugabar Hukumar Tarayyar Turai, Ursula von der Leyen ce ta yi sanarwar a cikin wani bidiyo a shafukan sada zumuntanta.

    Ta ce: "za mu tallafa wa mutane a Afrika da aka raba da muhallansu, da kuma waɗanda suka karɓi baƙuncinsu, za mu bayar da abinci da tsaro da muhalli da kuma kiwon lafiya."

    Za kuma a samar da kuɗaɗe don taimakawa wajen yaƙi da ɓarkewar cutar Ebola a Jamhuriyar Dimokradiyyar Congo, tare da bayar da tallafin gaggawa ga mutanen da bala'o'in yanayi da rikice-rikice suka shafa, ciki har da waɗanda ke Ukraine da Lebanon da yankunan Falasɗinawa.

  10. Fafaroma Leo zai gana da masu zargin limaman Cocin Katolika da cin zarafinsu a Faransa

    Pope Leo

    Shugaban cocin Katolika, Fafaroma Leo, zai jagoranci taron ibadar jama'a a garin Lourdes, da safiyar yau yayin da yake ci gaba da ziyararsa ta kwana uku a ƙasar Faransa.

    Daga baya, zai gana a asirce da mutanen da limaman cocin Katolika suka taɓa cin zarafinsu ta hanyar lalata.

    Wani kwamiti mai zaman kansa ya fitar da rahoto a cikin kwanakin nan da ke nuna cewa, a cikin shekara 70 da suka gabata, yara ƴan kasar Faransa fiye da dubu ɗari uku sun fuskanci cin zarafi a hannun limamai da sauran mutanen da ke da alaƙa da cocin na Katolika.

    A jiya Asabar Fafaroman ya jagoranci taron ibada a dandalin Place de la Concorde da ke tsakiyar birnin Paris.

  11. Sakamakon zaɓen Isra'ila ba zai sauya komai ba - Hamas

    Hamas

    A wata hira da tashar talabijin ta Al Arabi da ke Qatar, Khalil Al-Hayyah, wani jagoran Hamas, ya yi watsi da yiwuwar samun wani gagarumin sauyi a manufofin Isra'ila bayan zaɓen da ke tafe.

    Ya ce Falasɗinawa "sun sha wahala daga dukkanin jam'iyyun Isra'ila."

    Ya kuma ce Hamas ba ta amince da a yi amfani da "jinin Falasɗinawa da wahalarsu" a matsayin abin yaƙin neman zaɓe a Isra'ila ba.

    Ya ƙara da cewa abin da ya fi muhimmanci ga ƙungiyar shi ne cimma "halaltattun manufofi da haƙƙoƙin" Falasɗinawa.

    An shirya gudanar da zaɓen Isra'ila a ranar 27 ga Oktoba, yayin da Firaminista Benjamin Netanyahu ke fuskantar gagarumin ƙalubale domin ci gaba da riƙe madafun iko.

    Kafin zaɓen, ya ce sojojin Isra'ila ba za su janye daga Gaza ba, sannan ya yi watsi da wani shirin zaman lafiya da Amurka ke jagoranta, wanda Hamas ta ce a shirye take ta miƙa makamanta a ƙarƙashinsa.

    Wannan shi ne zaɓen farko da za a gudanar a Isra'ila tun bayan harin 7 ga Oktoban 2023 da Hamas da wasu ƙungiyoyin Falasɗinawa suka kai, wanda ya yi sanadin mutuwar mutane 1,221 a Isra'ila tare da yin garkuwa da wasu 251.

  12. Ana zargin kwalera ta yi ajalin aƙalla fursunoni shida a gidan yari a Najeriya

    Aƙalla fursunoni shida ne suka mutu cikin mako guda bayan da ake zargin an samu ɓarkewar cutar kwalera a wani gidan yari mai tsananin tsaro da ke jihar Kano, a arewacin Najeriya, kamar yadda jaridar Daily Post ta yanar gizo ta ruwaito a ranar 26 ga Satumba.

    Ƙungiyar Amnesty International reshen Najeriya ta yi kira ga hukumomi da su ayyana dokar ta-ɓaci ta lafiyar jama'a a gidan yarin Kurmawa mai tsawon shekara 115, bayan mutuwar fursunonin.

    Ƙungiyar ta ce a ranar 25 ga Satumba cewa adadin waɗanda suka mutu na iya zama sama da haka, yayin da ake zargin cutar na ci gaba da yaɗuwa tsakanin fursunonin.

    Amnesty ta ce: "Gaskiyar magana ita ce, a Najeriya waɗanda ke gidan yari ba sa samun cikakkiyar kariyar haƙƙoƙinsu," kamr yadda sanarwar ta nuna.

    An samu rahoton sabbin mutuwar ne bayan Hukumar Kula da Gyaran Hali ta Najeriya ta ce ta shawo kan ɓarkewar cutar kwalara a gidan gyaran hali na Kurmawa mai matsakaicin tsaro da ke Kano, inda ta ce mutum biyu ne suka mutu sakamakon cutar.

  13. Oshoala: Ƴar Najeriya Musulma da ta fi samun nasara a ƙwallon mata a Afirka

    Asisat

    Lokacin da Asisat Oshoala take yarinya a Ikorodu a jihar Legas, ƙwallo ba ta kasance abin da iyayenta suke ganin zai zama hanyar samun abin sakawa a bakin salati ga ƴarsu ba.

    Amma duk da haka ta dage lallai tana son taka leda domin a lokacin tana sha'awar harkar sosai.

    Yanzu abin da ya fara a matsayin wasa da yara maza a tituna, ya zama sana'a da ta kai ta zuwa wasu daga cikin manyan ƙungiyoyin ƙwallon mata a duniya.

  14. Ƴanbindiga sun kashe mutum 17 a wajen shan barasa a Afirka ta Kudu

    Afirka ta Kudu

    Mutum 17 sun mutu a daren Asabar, bayan da wasu ƴanbindiga suka buɗe wuta kan mutanen da ke shan barasa a wajen wani mashaya da ke yammacin birnin Johannesburg.

    Harin ya ci gaba har cikin mashayar, inda aka jikkata akalla mutane 15.

    A wani harin daban kuma, an kashe mutane 10 a wani wurin shakatawa da ke wajen birnin Cape Town.

    Harbe-harbe dai sun zama ruwan dare a Afirka ta Kudu, kuma galibi ana alakanta su da rikicin kungiyoyin masu aikata laifuka.

    Kasar na daga cikin kasashen duniya da ke da yawan kisan kai mafi yawa.

  15. Jam'iyyun adawa a India sun zargi hukumar zaɓen da yunƙurin taimakon jam'iyya mai mulki

    Narendra Modi

    Hukumar zaɓen ƙasar Indiya ta bayar da umarnin a sake duba manhajar da ke kula da rajistar masu kaɗa ƙuri'a a ƙasar, bayan rahotannin da ke cewa an cire miliyoyin masu kaɗa ƙuri'a daga jerin sunayen da aka sabunta.

    Jam'iyyun adawa na zargin cewa an yi wa jerin sunayen kwaskwarima ne domin a taimakawa jam'iyyar BJP ta Firaminista Narendra Modi.

    Wakilin BBC ya ce hukumar zaɓen ta musanta zargin, tare da jaddada cewa ta bi doka wurin aiwatar da dukkan ayyukanta.

    Jami'an zaɓe sun bayyana cewa wani kwamiti, wanda ya ƙunshi ƙwararre mai zaman kansa a fannin fasaha, zai tantance ko an bi dokoki da ƙa'idojin zabe.

    Jam'iyyun adawa, ciki har da jam'iyyar 'Cockroach Janta Party' da matasa ke jagoranta, sun buƙaci shugaban hukumar zaɓen, Gyanesh Kumar ya yi murabus.

  16. Maharan sun kashe mutane biyar a wajen haƙar ma'adinai a Filato

    Filato

    An kashe masu aikin haƙar ma'adinai biyar tare da jikkata wasu biyu a ranar 26 ga Satumba, bayan da wasu mahara suka kai hari wani wurin haƙar ma'adinai a jihar Filato da ke tsakiyar Najeriya, kamar yadda jaridar Punch mai zaman kanta ta ruwaito.

    Lamarin ya faru ne a ƙauyen Marit da ke ƙaramar hukumar Barkin Ladi, inda tattalin arzikin al'ummar yankin ya dogara sosai kan aikin haƙar tin.

    Harin ya ƙara jawo damuwa kan tsaron mazauna yankin da masu aikin haƙar ma'adinan da ke gudanar da ayyukansu a yankin.

    Harin ya faru ne kwana uku bayan da aka kashe wasu masu aikin haƙar ma'adinai uku a yankin Gangare da ke Barkin Ladi.

    Mai magana da yawun ƙungiyar Berom Youth Moulders Association ta yankin, Rwang Tengwong, ya yi kira ga hukumomin tsaro da su ƙara kaimi wajen kare al'ummomi tare da hana sake aukuwar hare-haren bayan sabon harin na baya-bayan nan.

    Wani mazaunin yankin, Simon Mundat, ya kuma yi kira ga hukumomi da su "ƙarfafa tsaro a yankin domin jama'armu su iya gudanar da ayyukansu na halal ba tare da tsoro ba."

    A ranar 21 ga Satumba, Gwamnan Jihar Plateau, Caleb Mutfwang, ya sanya dokar hana fita da dare ba tare da ƙayyade ranar kawo ƙarshenta ba a ƙananan hukumomi uku, ciki har da Barkin Ladi, domin "kula da zaman lafiyar jama'a da dakile barazanar tsaro da ke kunno kai", bayan wasu hare-haren da suka yi sanadin mutuwar mutane.

  17. Yarjejeniya ce kaɗai za ta sa mu buɗe mahigar hormuz - Iran

    Iran

    Iran ta ce yarjejeniyar da aka cimma ta hanyar tattaunawa ce kawai za ta iya kai wa ga buɗe mashigar Hormuz.

    Bayan da Shugaba Trump ya bayyana ƙin amincewa da shawarar da Iran ta bayar ta sake buɗe mashigar cikin mako ɗaya, ministan harkokin wajen Iran, Abbas Araghchi, ya ce Tehran na jiran samun martanin daga Washington a hukumance.

    Wakilin BBC ya ce, a cewar Mista Trump Iran ta gabatar da shawarar ne kawai saboda tana kwasan kashinta a hannu a yaƙin.

    Da yammacin jiya Asabar, hukumomin Iran sun gargaɗi jiragen ruwa kan amfani da abin da suka kira haramtattun hanyoyi da suka ratsa ta mashigar Hormuz.

  18. Farawa

    Masu bibiyar mu a wannan shafi na kai-tsaye da BBC Hausa ke kawo maku a kullum, barka da hantsi.

    Da fatan muna cikin ƙoshin lafiya. Kamar kodayaushe, za mu ci gaba da wallafa labarai da rahotanni na abubuwan da ke faruwa a sassan duniya musamman Najeriya da ƙasashe maƙwabta.

    Sai ku kasance tare da mu.