Llywodraeth Cymru i benderfynu ar gais dadleuol canolfan ddata

Mae na ddwy fenyw yn y llun yma yn dal baner sy'n dweud 'ditch the data save the park + ride.' Mae'r fenyw ar y chwith yn gwisgo crys porffor gyda thrwsus patrymog. Mae'r fenyw ar y dde yn sgwisgo siorts hufen gyda chrys coch.
Disgrifiad o’r llun,

Mae 'na wrthwynebiad wedi bod i gynlluniau am ganolfan ddata newydd yng Nghaerdydd

GanHarri Evans
BBC Cymru Fyw
  • Cyhoeddwyd

Bydd y penderfyniad ar gynlluniau dadleuol i adeiladu canolfan ddata yng Nghaerdydd yn cael ei wneud gan Lywodraeth Cymru yn hytrach na'r awdurdod lleol.

Mae'r datblygwyr Curtis Hall eisiau adeiladu'r canolfan 30,292 metr sgwâr ar safle parcio a theithio ger Llanrhymni, ac maen nhw'n ceisio cael caniatâd ar gyfer tyrbinau nwy a allai gyflenwi pŵer i'r safle dros dro.

Dywedodd swyddogion fod effaith amgylcheddol y safle wedi bod yn "ddadleuol iawn" ac y dylai Llywodraeth Cymru benderfynu ar y mater.

Cafodd y penderfyniad ei wneud noson cyn cyfarfod a oedd i fod i ddigwydd ddydd Iau, lle roedd cynghorwyr i fod i drafod y cynllun. Mae'r cyfarfod bellach wedi'i ganslo.

Mae cais Curtis Hall am ganiatâd cynllunio wedi arwain at ddeisebau gyda thua 4,000 o lofnodion, a gwrthwynebiadau ffurfiol gan ASau lleol.

Mae'r pryderon wedi amrywio o effaith y safle ar newid hinsawdd i golli'r gwasanaeth parcio a theithio, ansawdd aer, golau, sŵn, y risg o lifogydd a defnydd o ddŵr.

Mewn llythyr at Gyngor Caerdydd, dywedodd y Gweinidog Cynllunio Sian Gwenllian ei bod " wedi dod i'r casgliad bod y datblygiad arfaethedig yn codi materion o bwys gan gynnwys gwrthdaro posibl â pholisi cenedlaethol ar drafnidiaeth, ynni a pherygl llifogydd".

"Mae diddordeb eang yn yr effaith amgylcheddol ac yn y polisi sy'n ymwneud â chanolfannau data yn golygu bod yr achos wedi achosi cryn ddadlau y tu hwnt i'r ardal leol," meddai.

"Mae'r holl faterion hyn yn arwain y gweinidog cabinet i ddod i'r casgliad bod gan y datblygiad bwysigrwydd ehangach ac y dylai'r ceisiadau gael eu penderfynu gan Weinidogion Cymru."

Canolfan ddata Google yn Cheshunt, HertfordshireFfynhonnell y llun, Getty Images
Disgrifiad o’r llun,

Canolfan ddata Google yn Cheshunt, Sir Henffordd

Roedd y cais wedi denu gwrthwynebiad gan Aelodau Senedd o sawl plaid yn yr etholaeth gan gynnwys Plaid Cymru, Llafur, Reform a'r Blaid Werdd.

Mae Jo Stevens, AS Llafur Dwyrain Caerdydd, wedi dweud wrth drigolion ei bod wedi rhoi "cefnogaeth amodol" i'r cynlluniau, ar yr amod bod nhw ddim yn peryglu cyflenwadau dŵr lleol.

Dywedodd bod yr achos dros ganolfannau data "o'r math yma yn adlewyrchu'r galw am seilwaith ddigidol i gefnogi sector technoleg y DU, sy'n tyfu".

Dywedodd yr AS Plaid Cymru, Nick Carter – a oedd ymhlith y rhai a ofynnodd am y broses adolygu – ei fod yn "benderfyniad cywir ac yn gam sylweddol ymlaen i bawb sydd wedi ymladd i ddiogelu'r gymuned hon".

Mae gweinidogion Plaid Cymru wrthi'n llunio eu polisi cenedlaethol eu hunain ar gyfer canolfannau data, sydd i fod i gael ei gyhoeddi yn ddiweddarach eleni.

'Safle hollol anaddas'

Wrth siarad ar raglen Post Prynhawn, dywedodd Mr Carter ei fod yn croesawu'r penderfyniad i Lywodraeth Cymru alw'r cais i mewn, gan ychwanegu roedd y cyngor am roi'r ganolfan "ar safle hollol anaddas".

Er nad oedd yn anghytuno'n llwyr â'r angen am ganolfannau data yng Nghymru, dywedodd fod angen ystyried yn ofalus "ble maen nhw'n mynd i fod yn adeiladu a ble mae'r elw yn mynd."

"Dwi'n gweld y cais hwn fel rhywbeth opportunistic yn lle rhywbeth sy'n gweithio fel strategaeth i Gymru."

Ychwanegodd fod angen sicrhau bod canolfannau data o fudd i gymunedau lleol, "dim jest ar gyfer elw sy'n mynd i ddiflannu o Gymru a gadael y pobl leol gyda'r canlyniadau".

"Mae wedi bod lot o geisiadau o gwmpas y wlad, ac yn fy marn i, mae'n bwysig i feddwl yn ddwfn ar bob un a gobeithio y bydd y Llywodraeth yn cael strategaeth cyffredinol dros y wlad."

'Dinistriol i'r hinsawdd'

Mae Cyfeillion y Ddaear yn dweud bod y cais - a allai olygu defnyddio tyrbinau nwy 49.9MW am hyd at bum mlynedd i bweru'r safle tan iddo sicrhau cysylltiad â'r grid - yn "ddinistriol i'r hinsawdd".

Dywedodd y datblygwr y byddai'r tyrbinau ddim ond yn cael eu defnyddio pe na bai modd defnyddio technolegau eraill.

Mae angen caniatâd cynllunio gan Lywodraeth Cymru ar gyfleusterau cynhyrchu ynni sydd â chapasiti o 50MW. Gwadodd Curtis Hall eu bod yn ceisio osgoi gorfod cyflwyno cais o'r fath drwy gyfyngu'r orsaf i 49.9MW.

Roedd cynllunwyr Cyngor Caerdydd wedi argymell bod cynghorwyr yn rhoi sêl bendith i'r ganolfan ddata ac yn dweud nad oedd y safle yn cael effaith sylweddol ar ansawdd aer yn yr ardal.

Roedd disgwyl i bwyllgor cynllunio'r cyngor drafod y cynlluniau ddydd Iau.

Wrth gadarnhau bod y mater wedi'i alw i mewn, dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Bydd yr achos hwn bellach yn cael ei anfon at Benderfyniadau Cynllunio ac Amgylchedd Cymru (PEDW), a fydd yn archwilio cais cynllunio Cyngor Caerdydd ac yn cyflwyno adroddiad i'r Gweinidog Cabinet dros Lywodraeth Leol, Tai a Chynllunio, er mwyn gwneud penderfyniad terfynol maes o law."

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.