ቀጥታ, አሜሪካ በጦርነቱ ቅድሚያ የምትሰጠው የሆርሙዝ ወሽመጥን “ነጻ ዝውውር ለማረጋገጥ” መሆኑን ገለጸች

የቀጥታ ሽፋን

1. ከ 5 ሰአት በፊትየኬንያ አቪዬሽን ሠራተኞች ለሁለት ቀናት በረራዎች እንዲስተጓጎሉ ያደረገውን አድማ አቆሙ

   

   በኬንያ ዋና ከተማ ናይሮቢ ከሚገኘው ዋና አየር ማረፊያ እና ከሌሎች አገሪቱ ስፍራዎች የሚነሱ በረራዎች ለሁለት ቀናት እንዲስተጓጎሉ ያደረጉት የኬንያ የአቪዬሽን ሠራተኞች አድማቸውን አቆሙ።

   አድማው የቆመው ሠራተኞቹን የወከለው ማኅበር የደመወዝ ጥያቄ እና ሌሎች ቅሬታዎች እንዲፈቱ ከአገሪቱ መንግሥት ጋር ስምምነት በመድረሱ ነው።

   ማኅበሩ እና የአገሪቱ ባለሥልጣናት ሠራተኞች ወዲያውኑ ወደ ሥራ እንዲመለሱ የሚያደርግ ስምምነት ዛሬ ማክሰኞ ተፈራርመዋል።

   እሁድ ዕለት ቀስ በቀስ በተጀመረው አድማ ምክንያት በቀጣናው ቁልፍ የትራንስፖርት ማዕከል በሆነው የናይሮቢው በጆሞ ኬንያታ ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያ ውስጥ በመቶዎች የሚቆጠሩ መንገደኞች ተስተጓጉለው ታይቷል።

   ሠራተኞቹ የተሻለ የሥራ ሁኔታ እንዲኖር እና ከዚህ ቀደም መግባባት የተደረበት ስምምነት ተግባራዊ እንዲሆን ሲጠይቁ ነበር።

   የሠራተኞች ማኅበሩ መሪ ሞስ ንዲዬማ ዛሬ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ “የአድማ እርምጃው እንዲቆም እንዲሁም መደበኛው የሥራ እንቅስቃሴ እንዲመለስ እና አገልግሎቶች እንዲጀመሩ አባሎቻችንን እየጠየቅን ነው” ብለዋል።

   “ሥራ ላይ ያሉ [ሠራተኞች] የተከማቹ በረራዎችን ማቃለል እንዲጀምሩ እየጠየቅን ነው” ሲሉም አክለዋል።

   የኬንያ የትራንስፖርት ሚኒስትር ዴቪስ ቺርቺር አድማው እንዲካሄድ ምክንያት የሆኑ ቅሬታዎች የሚፈቱበትን መንገድ በተመለከተ ከማኅበሩ ጋር ስምምነት ላይ መደረሱን ተናግረዋል።

   “እዚህ መድረሳችን አሳዛኝ ነበር፣ ነገር ግን ከዚህ ወጥተናል። አሁን ቁጥሩ የለንም፤ ነገር ግን በኢኮኖሚው ላይ የደረሰው ኪሳራ ከፍተኛ መሆኑ ያሳዝናል” ብለዋል።

   ሰኞ ዕለት በረራ የተስተጓጎለባቸው ተጓዦች በናይሮቢው ዋና አየር ማረፊያ ተሰብስበው ታይተዋል። የተወሰኑትም አዲስ ዜና ጥበቃ ምሽቱ በአየር ማረፊያው አሳልፈዋል።

   ኬንያ ኤርዌይስ ለስድስት ሰዓታት የቆየ የበረራ መዘግየት እንዳጋጠመ እና ያልተነሱ በረራዎች በመጠራቀማቸው የተወሰኑት እንዲሰረዙ መደረጉን አስታውቋል።

   ለመስተጓጎሉ ይቅርታ የጠየቀው አየር መንገዱ፣ ተጓዦች ያለ ቅጣት በረራቸውን መቀየር እንደሚችሉ ገልጿል።

2. ከ 7 ሰአት በፊትአሜሪካ ወደ ስምምነቱ ከተመለሰች ኢራንም በትግበራው እንደምትሳተፍ አስታወቀች

   

   የፎቶው ባለመብት, AFP via Getty Images

   የኢራን ፕሬዝዳንት ማሱድ ፔዤኪያን፤ አሜሪካ መግባቢያ ሰነዱን ወደ መተግበር ከተመለሰች ቴህራንም ወደ ስምምነቱ እንደምትመለስ ተናገሩ።

   የኢስላማባድ የመግባቢያ ሰነድ ላይ የተቀመጡ ኃላፊነቶችን አሜሪካ የምትወጣ ከሆነ ኢራንም በምላሹ በአፋጣኝ ስምምነቱን እንደምትተገብር ገልጸዋል።

   በቢሽኬክ የሻንጋይ ትብብር ጉባዔ ላይ ንግግር ያደረጉት የኢራን ፕሬዝዳንት “አሜሪካ የፕሬዝዳንቷ ፊርማ ያረፈበትን ስምምነት ከሁለት ሳምንት በላይ አልጠበቀችም። ስምምነቱን በመጣሷ በአጸፋው ከኢራን ተገቢው ምላሽ ተሰጥቷታል” ብለዋል።

   አሜሪካ ወደ ስምምነቱ ከተመለሰች ኢራንም የመግባቢያ ሰነዱን እንደምትተገብር አስረድተዋል።

   ባለፉት ጥቂት ሳምንታት ውስጥ የኢራን ፖለቲከኞች እና ወታደራዊ ኃላፊዎች እንደተናገሩት ከሆነ አሜሪካ ወደ ስምምነቱ ከተመለሰች ቴህራንም ተመሳሳይ ውሳኔ ላይ የምትደርስ ይሆናል።

3. ከ 9 ሰአት በፊትበኔፓል በጎርፍ አደጋ የሞቱ ሰዎች ቁጥር ወደ 1,000 ተቃረበ

   

   የፎቶው ባለመብት, AFP via Getty Images

   በኔፓል በደረሰው የጎርፍ አደጋ ሳቢያ የሞቱ ሰዎች ቁጥር 987 መድረሱን የአገሪቱ የአደጋ መከላከል ተቋም አስታወቀ።

   ኔፓል ከቲቤት ጋር በምትዋሰንበት አካባቢ በደረሰው የጎርፍ አደጋ ምክንያት 3,916 ሰዎች እስካሁን የደረሱበት አልታወቀም። ከጠፉት ሰዎች መካከል ከ600 በላይ የሚሆኑት በትሪሹሊ ወንዝ በውሃ ኃይል ማመንጫ ይሠሩ የነበሩ ናቸው።

   በኃይል ማመንጫው ጭቃ ተዳፍኖባቸው መውጣት ያልቻሉ ሠራተኞችን በሕይወት ለማግኘት ርብርብ ቀጥሏል።

   ወደ ዋሻዎቹ አየር እንዲገባ ማድረግ የተቻለ ሲሆን ወደ አንደኛው ዋሻ መግባት ቢቻልም ሰዎች እንዳልተገኙ ተገልጿል።

   የ33 ዓመቱ መኃንዲስ አውሩስ ባንዳሪ ባለቤት አኑሻላ ባንዳሪ ለቢቢሲ “ባገኘው ብዬ እመኛለሁ፤ ወደ ቤት ቢመጣ ብዬ እመኛለሁ” ብላለች።

   የኔፓል ጠቅላይ ሚኒስትር ባላንድራ ሻህ እንደተናገሩት ትናንት ሰኞ ከሥፍራው 279 ሰዎችን ማውጣት ተችሏል።

   በፍለጋው የኔፓል፣ የቻይና፣ የሕንድ፣ ኮሪያ እና አውስትራሊያ ባለሙያዎች እየተሳተፉ ነው።

4. 1 መስከረም 2026ኢራን ለሚፈጸሙባት ጥቃቶች መነሻ የሆኑ አገራትን ዒላማ እንደምታደርግ አስጠነቀቀች

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   ኢራን በአሜሪካ ለሚፈጸምባት ጥቃት ምንጭ የሆኑ የአካባቢው አገራትን ዒላማ በማድረግ አጸፋ እንደምትመልስ አስጠነቀቀች።

   የኢራን ጦር ኃይሎች ጠቅላይ መምሪያ ባወጣው መግለጫ፣ በመካከለኛው ምሥራቅ የሚገኙ አገራት የአሜሪካ ጥቃት መነሻ መሆናቸውን ቀጥለዋል ሲል ከስሷል።

   “አንዳንድ የቀጣናው አገራት ምንም እንኳን የጥቃቶች መነሻ እንደማይሆኑ ከዚህ ቀደም ያወጡት መግለጫ ቢኖርም፣ አሁንም አሜሪካ ግዛታቸውን በመጠቀም ኢራንን እንድትጠቃ እያስቻሉ ነው" ሲል አስጠንቅቋል።

   ይህ ከፍተኛ የኢራን ወታደራዊ ተቋም በመግለጫው፣ ኢራን ለሚፈጸምባት “የማንኛውም ጥቃት ምንጭ የሆነ ቦታን ዒላማ” እንደምታደርግም አስታውቋል።

   መግለጫው ኢራን “የጎረቤት አገራትን ሉዓላዊነት እያከበረች ቢሆንም፣ የሚፈጸምን ማንኛውንም ጥቃት ፈጽሞ አትታገስም፤ እንዲሁም እጅግ ከባድ ምላሽ ትሰጣለች” ብሏል።

   ጨምሮም ባለፉት ቀናት ኢራን በተለያዩ ኢላማዎች ላይ የፈጸመቻቸው ጥቃቶችም በዚሁ ምክንያት ለአሜሪካ ጥቃት የተሠጡ ምላሾች መሆናቸውን ገልጿል።

   እሁድ ሌሊት አሜሪካ በላርክ ደሴት ላይ የፈጸመችውን ጥቃት ተከትሎ፣ ኢራን በዮርዳኖስ እና በተባበሩት አረብ ኤምሬቶች የሚገኙ የአሜሪካ ወታደራዊ ጦር ሠፈሮችን ዒላማ አድርጋ የአጸፋ ጥቃት መፈጸሟ ተገልጿል።

5. 1 መስከረም 2026የአሜሪካ ጦር ዋና ፀሐፊ ከመከላከያ ሚኒስትሩ ጋር ባለመግባባታቸው ሥልጣን ለቀቁ

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   የአሜሪካ ጦር ኃይል ዋና ፀሐፊ ከመከላከያ ሚኒስትሩ ጋር ባላቸው አለመግባባት ምክንያት የሥራ መልቀቂያ ደብዳቤያቸውን ለፕሬዝዳንት ትራምፕ ማስገባታቸውን ዎል ስትሪት ጆርናል ዘገበ።

   የጦሩ ዋና ፀሐፊ ዳንኤል ድሪስኮል ከኃላፊነታቸው የሚለቅቁት ከመከላከያ ሚኒስትሩ ፒት ሄግሴት ጋር ለወራት የዘለቀን አለመግባባት እና የአመለካከት ልዩነትን ተከትሎ መሆኑ ተነግሯል። ድሪስኮል በሚቀጥሉት ቀናት የሚኒስቴር መሥሪያ ቤቱን (ፔንታገን) እንደሚለቁም ተጠቁሟል።

   ዎል ስትሪት ጆርናል ሰኞ ዕለት እንደዘገበው፣ በድሪስኮል እና በሄግሴት መካከል ያለው ውዝግብ በተለይ የአሜሪካ የምድር ጦር ኃይል ወደፊት በሚከተለው አቅጣጫ እና ከፍተኛ አዛዦችን ከኃላፊነታቸው በማንሳት ጉዳይ ላይ ተባብሶ ነበር።

   ዋይት ሐውስ በበኩሉ የድሪስኮልን አስተዋጽኦን በማድነቅ፣ የፕሬዝዳንት ትራምፕን የመከላከያ ፖሊሲ በመተግበር፣ የጦር ኃይሉን ዝግጁነት እና የውጊያ ብቃት በማጠናከር እንዲሁም በሩሲያና በዩክሬን መካከል በተካሄዱ ድርድሮች ውስጥ ውጤታማ ሚና ተጫውተዋል ብሏል።

   የድሪስኮል ሥራ መልቀቅ በአሜሪካ ጦር ኃይል አስተዳደር ላይ ተጨማሪ ችግርን ሊፈጥር እንደሚችልም ተገልጿል።

   በዎል ስትሪት ጆርናል ዘገባ መሠረት፣ ከድሪስኮል መልቀቅ በኋላ በአሜሪካ ወታደራዊ መዋቅር ውስጥ በአገሪቱ ምክር ቤት የተሾመ ሲቪልም ሆነ ወታደራዊ መሪ አይኖርም ተብሏል። ዝርዝሩን እዚህ ያንብቡ፦ የአሜሪካ ጦር ዋና ፀሐፊ ለወራት የዘለቀ ውጥረትን ተከትሎ ሥልጣናቸውን ለቀቁ

6. 1 መስከረም 2026አሜሪካ በጦርነቱ ቅድሚያ የምትሰጠው የሆርሙዝ ወሽመጥን “ነጻ ዝውውር ለማረጋገጥ” መሆኑን ገለጸች

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   አሜሪካ ከኢራን ጋር እያደረገች ባለችው ጦርነት አሁን ላይ ያላት ግብ በሆርሙዝ ወሽመጥ ነጻ ዝውውር እንዲኖር ማስቻል እንደሆነ የአገሪቱ ምክትል ፕሬዝዳንት ጄዲ ቫንስ ተናገሩ።

   ቫንስ ከፎክስ ኒውስ ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ እንደገለጹት፤ ያለፈው እሑድ በላርክ ደሴት ላይ አሜሪካ ያደረሰችው ጥቃት ኢራን በሆርሙዝ ወሽመጥ ቦምብ እንዳታጠምድ ለማስቆም ያለመ ነው።

   የኢራን አስተዳደር የነዳጅ እና ጋዝ የውጭ ንግድን ለመግታት የሚያደርገው ጥረት “ስትራቴጂያዊ ውጤታማነት” እንደሚጎድለው ጄዲ ቫንስ ተናግረዋል።

   ምክትል ፕሬዝዳንቱ የኢራንን መሪዎች “እብዶች” ብለው አንጓጥጠዋል።

   “በጣም እንግዳ የሚሆንብኝ ነገር የነዳጅ እና ጋዝ እንቅስቃሴን ለማስቆም በሚል አጋሮቻቸው ላይ ሳይቀር መተኮሳቸው ነው” ብለዋል።

   በተባበሩት መንግሥታት የኢራን ቋሚ አምባሳደር በበኩላቸው፤ ለድርጅቱ ዋና ጸሐፊ በላኩት ደብዳቤ አሜሪካ በላርክ ደሴት የፈጸመችውን ጥቃት አውግዘዋል።

   “አሜሪካ፣ እንዲሁም የምታደርሰውን ነውጠኛ ጥቃት እና ሌሎችም ሕገ ወጥ ተግባሮቿን የሚደግፉ፣ የሚያሳልጡ ወይም የሚሳተፉ አካላት በድርጊታቸው ለሚደርስባቸው ከፍተኛ የአጸፋ ምላሽ ኃላፊነቱን ይወስዳሉ” ብለዋል።

   ኢራን ለተመድ የፀጥታው ምክር ቤት በጻፈችው ደብዳቤ፤ አሜሪካ የድርጅቱን መርሕ በመጣስ የምትፈጽመውን ጥቃት በአፋጣኝ እንድታቆም ጠይቃለች።

   በተጨማሪም አሜሪካ በፋርስ ባሕረ ሰላጤ እና በሆርሙዝ ወሽመጥ ያለውን የባሕር ላይ እንቅስቃሴ አደጋ ውስጥ እንዳትከት አሳስባለች።

7. 31 ነሐሴ 2026ከኢራን ጋር ባልተቋጨ ጦርነት ውስጥ ያሉት ትራምፕ “ኢራን ተሸንፋለች” አሉ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ሠራዊታቸው ባለፉት ወራት በኢራን ላይ በወሰደው ወታደራዊ እርምጃ ኢራን መሸነፏ ግልጽ ነው ሲሉ በማኅበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ ጻፉ።

   ፕሬዝዳንቱ በትሩዝ ሶሻል ማኅበራዊ ሚዲያ መድረካቸው ላይ ባሰፈሩት ጽሁፍ በጦርነቱ ኢራን የነበራትን ሁሉንም ነገሮች አጥታ ለሽንፈት ተዳርጋለች ብለዋል።

   “ኢራን በይፋ የተሸነፈች ሀገር ናት። አብቅቶላታል። የባሕር ኃይል የላትም፣ የአየር ኃይል የላትም፣ ብሔራዊ ገንዘቧ ዋጋ አጥቷል፣ ለወታደሮቿ እና ለፖሊሶቿ መክፈል አትችልም፣ የዋጋ ንረቱ 300 በመቶ ደርሷል፣ አመራሩም ተበታትኖ አገሪቱን መወከል አይችልም” ብለዋል።

   ጨምረውም “ያላቸው ነገር ከአሜሪካ የሚወጣ የሐሰት ዜና እና የራሳቸውን ተቃዋሚዎች የመግደል ፍላጎት ብቻ ነው። ከ100,000 በላይ ሰዎችን ገድለዋል፤ በሰብአዊነት ላይ የተፈጸመ የጦር ወንጀል በመፈጸማቸውም ለፍርድ ሊቀርቡ ይገባል” ሲሉ ጽፈዋል።

   ትራምፕ ይህንን ይበሉ እንጂ ኢራን ባለፉት ስድስት ወራት ከእስራኤል እና ከአሜሪካ የተፈጸመባትን ጥቃት ተቋቁማ በቀጣናው ባሉ የአሜሪካ ተቋማት ላይ የድሮን እና የሚሳዔል ጥቃቶችን እየፈጸመች ነው።

   በተጨማሪም ከፍተኛ የነዳጅ ምርት ለዓለም ገበያ የሚተላለፍበትን የሆርሙዝ ወሽመጥን በመዝጋት በዓለም የነዳጅ ገበያ ላይ ጫና ማሳደር ችላለች።

   በእርግጥም ኢራን በጦርነቱ ከፍተኛ ጉዳት የደረሰባት ቢሆንም አሁንም ከኃያሏ አሜሪካ ጋር ተፋጥጣ ትገናለች። ጦርነቱን ለማብቃት ድርድሮች እየተደረጉ ቢሆንም ከውጤት ላይ አልደረሱም።

   በወታደራዊ እርምጃ የምትፈልገውን ውጤት ያላገኘችው ኢራንን በምጣኔ ሀብት ጫና ለማንበርከክ የአሜሪካ የገንዘብ ሚኒስቴር አዳዲስ ማዕቀቦች እና ዕገዳዎችን በኢራን እና በአጋሮቿ ላይ ተግባራዊ እንደሚያደርግ አስታውቋል።

8. 31 ነሐሴ 2026“ፕሬዝዳንት ትራምፕ ሆርሙዝን የአሜሪካ ግዛት ማድረግ ቀርቶ ማለም አይችሉም”- ኢራን

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አገራቸው ከኢራን ጋር ጦርነት ውስጥ ከገባችባቸው ነገሮች አንዱ የሆነውን የሆርሙዝ ሰርጥ የአገራቸው ግዛት ለማድረግ በተደጋጋሚ መናገራቸው የማይሆን ነገር ነው ሲሉ የኢራን ወታደራዊ መኮንን ተናገሩ።

   የኢራን ጦር ኃይሎች ዋና ቃል አቀባይ ብርጋዴር ጄኔራል አቦልፋዝል ሸካርቺ እንደተናገሩት የአሜሪካው ፕሬዝዳንት በተግባር የሆርሙዝ ወሽመጥን የአሜሪካ ግዛት ማድረግ ቀርቶ “ማለም እንኳ አይችሉም” ሲሉ አስጠንቅቀዋል።

   ታስኒም የተባለው የኢራን ዜና ወኪል እንደዘገበው፣ ሸካርቺ ለአንድ መገናኛ ብዙኃን በሰጡት ቃለመጠይቅ “የአሜሪካ ኃይሎች በዚህ ክልል እንዲኖሩ፣ አንዲገኙ አንፈቅድም፤ እንዲሁም ከምዕራብ የእስያ ክፍል ለማስወጣት ቆርጠናል” ብለዋል።

   አሜሪካ እና ኢራን ጦርነት ውስጥ ከገቡ በኋላ ከፍተኛ መጠን ያለው ነዳጅ የሚተላለፍበት የሆርሙዝ ወሽመጥ ለመርከቦች እንቅስቃሴ አስቸጋሪ ከመሆኑ በተጨማሪ ለረጅም ጊዜ ተዘግቷል።

   አሜሪካም ከኢራን ጋር በምታደርጋቸው ድርድሮች መተላለፊያው እንዲከፈት ማድረግ ዋነኛ ዓላማዋ ከማድረጓ በተጨማሪ ፕሬዝዳንት ትራምፕ ሆርሙዝን የአሜሪካ ይዞታ እንደሚያደርጉ በተደጋጋሚ ሲናገሩ ቆይተዋል።

9. 31 ነሐሴ 2026ኤምሬትስ ግዛቷ ውስጥ በሚገኝ የአሜሪካ ጦር ሰፈር ላይ ጥቃት ተፈጽሟል መባሉን አስተባበለች

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ የመከላከያ ሚኒስቴር አል-ማንሃድ አየር ማረፊያ በኢራን ጥቃት ተፈጽሞበታል በሚል የወጣውን ዘገባ 'ትክክል አይደለም' ሲል አስተባበለ።

   ጥቃቱን በሚመለከት የኢራን ጦር በሰጠው መግለጫ እሁድ ሌሊት አሜሪካ በኢራን ላርክ ደሴት ላይ ለፈጸመችው ጥቃት በወሰደው የአጸፋ እርምጃ፣ “ኤምሬትስ ውስጥ ባለው አል-ማንሃድ ጦር ሰፈር የሚገኙ የአሜሪካ ኃይሎች እና ሄሊኮፕተሮችን” በበርካታ አውዳሚ ድሮኖች መምታቱን ገልጿል።

   ሆኖም የኤምሬትስ የመከላከያ ሚኒስቴር ጥቃት መፈጸሙን ውድቅ አድርጎ በአገሪቱ የባሕር ክልል ውስጥ አንድ ድሮን ብቻ መታየቱን አስታውቋል።

   ነገር ግን ሚኒስቴሩ ተገኘ ስለተባለው ስለዚህ ድሮን ተጨማሪ ዝርዝር አልሰጠም። ድሮኑ ተመትቶ ወድቆ ወይም ወደ ዒላማው ደርሶ እንደሆነ አላብራራም።

   ይሁን እንጂ የኤምሬትስ መከላከያ ሚኒስቴር “ማንኛውም ሊፈጠር የሚችል ስጋትን ለመጋፈጥ በከፍተኛ ሁኔታ ዝግጁ ነን” ሲል አስገንዝቧል።

   እንዲሁም ዜጎች “መረጃን ከኦፊሴላዊ ምንጮች ብቻ እንዲያገኙ እና አሉባልታ እና የተሳሳተ ወሬ ከማሠራጨት እንዲቆጠቡ” ጥሪ አቅርቧል።

10. 31 ነሐሴ 2026የአሜሪካ እና ኢራን ግጭት ዳግም ማገርሸቱን ተከትሎ የነዳጅ ዋጋ ጨመረ

    

    የፎቶው ባለመብት, AFP via Getty Images

    አሜሪካ ከስድስት ሳምንታት በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ እሁድ ምሽት ኢራን ላይ በፈጸመችው ጥቃት የመካከለኛው ምሥራቅ ግጭት ማገርሸቱን ተከትሎ በዓለም አቀፍ ገበያ የነዳጅ ዋጋ ጨመረ።

    ባለፈው ሳምንት ቅናሽ ሲመዘገብበት የነበረው የነዳጅ ዋጋ ከአሜሪካ ጥቃት በኋላ የሁለት በመቶ ገደማ ጭማሪ ታይቶበታል።

    የነዳጅ ዋጋ መለኪያ ተደርጎ የሚቆጠረው ብሬንት የአንድ በርሜል ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ የ1.77 ዶላር ጭማሪ ታይቶበት በ89.87 ዶላር እየተሸጠ ነው።

    አሜሪካ ከሐምሌ ወዲህ ለመጀመሪያ ጊዜ በሚታወቅ ደረጃ በፈጸመችው የትናንቱ ጥቃት ላራክ በተባለው የኢራን ደሴት የሚገኙ ሁለት ማስወንጨፊያዎችን መምታቷን አስታውቃለች።

    ይህንን ተከትሎም ኢራን በዮርዳኖስ እና በተባበሩት አረብ ኤምሬቶች የሚገኙ የአሜሪካ ጦር ሠፈሮች ላይ ጥቃት መፈጸሟን ገልጻለች።

    ስድስት ወራት ያስቆጠረው የኢራን ጦርነት በዓለም የነዳጅ ገበያ ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ አሳድሯል። ከዓለም የነዳጅ እና ፈሳሽ የተፈጥሮ ጋዝ ምርት ውስጥ 20 በመቶ ገደማው የሚተላለፍበት ሆርሙዝ ወሽመጥ በኢራን በመዘጋቱ የአንድ በርሜል ነዳጅ ዋጋ ከ100 ዶላር በላይ ደርሶ ነበር።

    ሁለቱ አገራት የሚፈጽሟቸው ጥቃቶች ረገብ ማለታቸውን ተከትሎ ደግሞ ቅናሽ ተስተውሏል።

    ወሳኝ የባሕር መስመር የሆነው ሆርሙዝም በዛሬው ዕለት ጥቃት እንዳስተናገደ ተገልጿል። የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ ባወጣው መግለጫ “በሆርሙዝ ወሽመጥ ደቡባዊ ክፍል በኩል ለማለፍ የሞከረ ሕገ ወጥ ነዳጅ ጫኝ መርከብ” ላይ ጥቃት መፈጸሙን አስታውቋል።

    መርከቡ “በሁለት የተጠመዱ የባሕር ፈንጂዎች በመመታቱ በእሳት እንደተያያዘ እና ሙሉ በመሉ እንደቆመ” ገልጿል። በወሽመጡ ላይ የተጣለውን “የደኅንነት መመሪያ የሚጥሱ መርከቦች ዕጣ ከዚህ ያነሰ እንደማይሆንም” አስጠንቅቋል።

    በአሜሪካ እና ኢራን መካከል ግጭት ማገርሸቱ እንዲሁም በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ የሚታየው ሁኔታ፣ የባሕር መስመሩን ለማስከፈት ጥረት ሲያደርጉ የነበሩ አካላትን ስጋት ላይ ጥሏል።

11. 31 ነሐሴ 2026በኔፓል የጎርፍ አደጋ የሞቱ ሰዎች ከ900 በላይ ሲደርስ፤ 4,200 በላይ ጠፍተዋል

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    ባለፈው ሳምንት ኔፓል እና በቲቤት ድንበር ላይ በተከሰተው ድንገተኛ ጎርፍ እና የመሬት መንሸራተት አደጋ የሞቱ እና የደረሱበት ያልታወቀ ሰዎች ቁጥር እየጨመረ ነው።

    አደጋው ከደረሰ ከስድስት ቀናት በኋላ የሚካሄደው ሰዎችን የመፈለግ ጥረት የቀጠለ ሲሆን፣ በተለይ የደረሱበት ያልታወቀ ሰዎች ቁጥር በከፍተኛ ሁኔታ ጨምሯል።

    በተራራማ አካባቢው በተከሰተው በዚህ ከባድ አደጋ የሞቱት ሰዎች ቁጥር ከ150 ተነስቶ ትናንት እሁድ 781 ደርሶ የነበረ ሲሆን፣ ዛሬ ሰኞ ደግሞ ወደ 903 ተሻግሯል።

    የኔፓል ብሔራዊ የአደጋ መከላከል እና አስተዳደር ባለሥልጣን ትናንት እሁድ ባወጣው መረጃ የጠፉ ሰዎች ቁጥር 2,502 እንደሆነ አስታውቆ ነበር። ዛሬ ሰኞ ጠዋት ግን አሃዙ ወደ 4,247 ከፍ ብሏል።

    በዚህም ምክንያት አደጋው ከደረሰ ከስድስት ቀናት በኋላ የጠፉ ሰዎች ቁጥር መጨመሩ የሞቱ ሰዎች ብዛት በቀጣይ ቀናት ከፍተኛ ሊሆን ይችላል የሚል ስጋት ፈጥሯል።

    በአደጋው የተለያዩ አገራት ዜጎች እና በተለያዩ ሥራዎች ላይ ተሰማርተው የነበሩ ሰዎች ለሞት ተዳርገዋል ወይም እስካሁን የደረሱበት አልታወቀም።

    በዚህም መሠረት የደረሱበት ሳይታወቅ እየተፈለጉ ካሉት መካከል 3,655 ኔፓልያውያን እና 592 የውጭ አገራት ዜጎች ይገኙበታል።

    እንዲሁም 933 በኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጫ ማዕከል ውስጥ ሥራ ላይ የነበሩ እና 102 የኔፓል መንግሥት ፖሊሶች፣ ወታደሮች እና የጉምሩክ መኮንኖችም ከጠፉት መካከል ናቸው።

    የጠፉትን ሰዎች የማፈላለጉ ሥራ በቀጠለበት ጊዜ፣ በየዕለቱ የበርካታ ሰዎች አስከሬኖች እየተገኘ መሆኑ የሟቾች ቁጥር ሊጨምር እንደሚችል አመልክቷል።

    በአደጋው የሞቱት እና የደረሱበት ያልታወቀ ሰዎች አብዛኞቹ ከኔፓል ሲሆን ከአጎራባቿ ቲቤትም ጥቂት የማይባሉ ሰዎች ጉዳት ደርሶባቸዋል። በቲቤት እስካሁንም 16 ሰዎች መሞታቸውን ሲረጋገጥ 546 ሰዎች ደግሞ መጥፋታቸውን የቻይና መንግሥት የመገናኛ ብዙኃን ዘግበዋል።

12. 31 ነሐሴ 2026ኢራን በአረብ ኤምሬት ውስጥ በሚገኝ የአሜሪካ ጦር ሰፈር ላይ ጥቃት መፈጸሟን ገለጸች

    

    የፎቶው ባለመብት, NurPhoto

    ዳግም ባገረሸው የኢራን እና የአሜሪካ ግጭት የኢራን ጦር የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ውስጥ የሚገኝን የአሜሪካ ጦር ሰፈር ማጥቃቱን አስታወቀ።

    ሠራዊቱ እንዳለው አል-ማንሃድ በተባለው “የአሜሪካ ሄሊኮፕተሮች እና ሠራዊት ጦር ሰፈር” ላይ ጥቃት ተፈጽሟል።

    የኢራን ጦር ኃይል የሕዝብ ግንኙነት ክፍል እንዳስታወቀው ጥቃቱ የተፈጸመው እሁድ ምሽት አሜሪካ በኢራኗ ላርክ ደሴት ላይ ለፈጸመችው ጥቃት አጸፋ ነው።

    እሁድ ሌሊት የአሜሪካ ኃይሎች ላርክ ደሴት ላይ የሚገኙ ሁለት የኢራን ሚሳዔል ማስወንጨፊያዎችን ዒላማ አድርገው ጥቃት ፈጽመው ነበር።

    በምላሹም ዮርዳኖስ ውስጥ ሁለት የአሜሪካ ጦር ሰፈሮችን ዒላማ በማድረግ በሚሳዔል እና በድሮኖች ጥቃት መፈጸሙን የኢራን አብዮታዊ ዘብ አስታውቋል።

    በአሜሪካ ጥቃት የተፈጸመበት የኢራን ደሴት በፋርስ ባሕረ ሰላጤ ውስጥ ከሚገኙ የኢራን ነዳጅ ወደ ውጭ ከሚላክባቸው ስፍራዎች ዋነኛው እና ወሳኙ ነው።

    አብዛኛው የኢራን ነዳጅ ወደ ውጪ የሚላከውም በደሴቱ ላይ ከሚገኙ የነዳጅ ማስተላለፊያ ማዕከላት ነው።

13. 31 ነሐሴ 2026አሜሪካ በሳምንታት ውስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ ኢራን ላይ ጥቃት ስትፈጽም፤ ቴህራን የአጸፋ እርምጃ ወሰደች

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    የአሜሪካ ጦር ከሐምሌ ወዲህ ለመጀመሪያ ጊዜ በኢራን በፈጸመው ጥቃት ላራክ ደሴት ላይ የሚገኙ ማስወንጨፊያዎችን መምታቱን አንድ የዋሽንግተን ባለሥልጣን ተናገሩ።

    የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ ቃል አቀባይ ቲም ሃውኪንስ “የእስላማዊ አብዮታዊ ዘብ ኃይሎች የባህር ውስጥ ፈንጂዎችን የያዙ ሮኬቶችን ወደ ሆርሙዝ ወሽመጥ ለመተኮስ ሲዘጋጁ ታይተዋል” ሲሉ በአሜሪካ የቢቢሲ አጋር ለሆነው ሲቢኤስ ኒውስ ተናግረዋል።

    የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ እሁድ ምሽት በተፈጸመው ጥቃት ሁለት ሰዎች መገደላቸውን እና ሌሎች ሁለት ሰዎች መቁሰላቸውን አስታውቋል። ለዚህ ጥቃት “ምላሽ እና ቅጣት” እንደሚሰጥም ዝቷል።

    አብዮታዊ ዘቡ ቆየት ብሎ ባወጣው መግለጫ፣ በዮርዳኖስ በሚገኙ የአሜሪካ ወታደራዊ ዒላማዎች ላይ ጥቃት መፈጸሙን እንደገለጸ የኢራን መንግሥት መገናኛ ብዙኃን ዘግበዋል።

    ቢቢሲ ስለ ጥቃቱ አስተያየት ለማግኘት ለአሜሪካ ጦር ማዕከላዊ ዕዝ ጥያቄ አቅርቧል።

    የዮርዳኖስ ጦር ከአብዮታዊ ዘቡ መግለጫ ከአጭር ጊዜ በኋላ በሰጠው ገለጻ፣ ወደ አገሪቱ የተወነጨፉ ስምንት ሚሳዔሎችን ማክሸፉን አስታውቋል።

    የዮርዳኖስ ጦር በመግለጫው “ዛሬ ሰኞ ንጋት ላይ የአገሪቱን የአየር ክልል ጥሰው የገቡ ስምንት ሚሳዔሎች በአየር መከላከያ ስርዓቶች ተጠልፈዋል” ማለቱን ‘ፔትራ' የተሰኘው የመንግሥት ዜና ወኪል ዘግቧል፥።

    ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ዳግም አስጀምረውት የነበረውን ወታደራዊ ዘመቻ ሐምሌ ላይ ካስቆሙ ወዲህ በሚታወቅ ደረጃ ኢራን ላይ ጥቃት ሲፈጸም የትናንት ምሽቱ የመጀመሪያው ነው።

    ላራክ ደሴት ቁልፍ ወደብ ከሆነው ‘ባንዳር አባስ’ ፊት ለፊት የሚገኝ ደሴት ነው። ስፍራው ለዓለም አቀፍ የመርከብ ጉዞ ወሳኝ በሆነው ሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ ይገኛል።

    በአሁኑ ሰዓት ኢራን በወሽመጡ እንዲያልፉ የምትፈቅድላቸው ነዳጅ ጫኝ መርከቦች ለፍተሻ በዚህ ደሴት በኩል እንዲጓዙ ታደርጋለች። መርከቦቹ ወሽመጡን ለማለፍ 2 ሚሊዮን ዶላር እንዲከፍሉ እያስገደደች መሆኑም ተዘግቧል።

    የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ ቃል አቀባይ ሆሴን ሞሄቢ ጥቃቱን “በትራምፕ አገዛዝ የተፈጸመ ስልታዊ እና ገዳይ ስህተት” ሲሉ ጠርተውታል። “ጠላት በኢኮኖሚያዊም ሆነ በወታደራዊ መስኮች የዚህን የተሳሳተ ስሌት መዘዝ ዋጋ ይከፍላል” ሲሉም ተናግረዋል።

    ደሴቱ ላይ የተካሄደው ጥቃት የተፈጸመው በድሮን መሆኑን ከአብዮታዊ ዘቡ ጋር ግንኙነት ያለው ታስኒም የዜና ወኪል ዘግቧል።

    የኢራን አብዮታዊ ዘብ ቀጥሎ ባወጣው መግለጫ፣ በላራክ ደሴት ለደረሰው ምት በተወሰደ የአጸፋ እርምጃ፣ በዮርዳኖስ በሚገኙት ‘ኪንግ ሁሴን’ እና ‘አል አዝራቅ’ የአሜሪካ ጦር ሰፈሮች ላይ የባለስቲክ ሚሳዔል ጥቃት መፈጸሙን አስታውቋል።

    በዚህ ጥቃት “ከፍተኛ ጉዳት” ማድረሱን እና “ቴክኒካዊ መሠረተ ልማቶች፣ የጥገና ተቋማት እና የጠላት ተዋጊ ጄቶች የሚገኙባቸው ስፍራዎችን” ዒላማ ማድረጉን ገልጿል።

    አሜሪካ እና እስራኤል በየካቲት ኢራን ላይ በፈጸሙት ጥቃት የተጀመረው ይህ ጦርነት አድማሱን ወደ መካከለኛው ምሥራቅ አስፍቷል።

    ኢራን በወሰደችው የአጸፋ እርምጃ እስራኤልን፣ የአሜሪካ ጦር ሠፈሮችን እንዲሁም በባሕረ ሰላጤው የሚገኑ የአጋር አገራትን መትታለች። የሆርሙዝ ወሽመጥም ለመርከብ ጉዞ ዝግ ሆኗል። ጦርነቱ አሁን ስድስተኛ ወሩን አልፏል።